Posts Tagged ‘Italie

28
Mrt
16

Globalisering van het geweld

 

Schermafbeelding 2016-03-28 om 14.54.54Toen ik eind jaren ’80 enkele maanden door Zuid-Amerika trok was het ergste scheldwoord wat je toegeslingerd kon krijgen ‘Gringo’, oftewel Amerikaan. Als ik dan vertelde dat ik uit Nederland kwam, was de glimlach tweeledig. Ik was geen gringo en ik kwam uit het land van Goelit, Ban Basten en natuurlijk Kroiff. Waarom had men zo’n hekel aan Amerikanen? Die bemoeiden zich overal ter wereld met de politieke gang van zaken. Vietnam was weliswaar al enige tijd geleden, maar in een land als Chili was Pinochet nog aan de macht. En iedereen wist of dacht dat de CIA hem daar had neergezet. De enkele ‘gringo’ die ik tegenkwam werd met achterdocht en enige minachting bekeken. Dat was overigens het enige. Hij hoefde niet voor zijn leven te vrezen. Wat is er op dit gebied veranderd tussen toen en nu?

 

West-Europa aan het eind van de 20e eeuw

Schermafbeelding 2016-03-28 om 14.55.59In landen waar groeperingen voor een bepaalde mate van onafhankelijkheid of autonomie streden, was het bijbehorende geweld redelijk lokaal. Als we naar West-Europa kijken, waar in veel landen ‘terroristen’ actief waren – sommige kranten putten zich uit om de huidige hoeveelheid slachtoffers in West-Europa te nuanceren door te wijzen op dit terroristische verleden – dan was dit geweld vaak beperkt tot het land waar het om draaide.

Het beroemdst waren de RAF (Rote Armee Fraktion) in Duitsland, De Rode Brigades in Italië, De ETA in Spanje en de IRA in Noord-Ierland. Al deze organisaties – waar toen overigens nog niet het etiket terroristisch op werd geplakt – waren vooral actief in eigen land en richten zich met name op het gezag daar.

De 48 slachtoffers van de RAF – vooral gezagsdragers – vielen bijna allemaal in Duitsland bij gerichte aanslagen. Een van de uitzonderingen was de Utrechtse agent Kranenburg die bij de arrestatie van het RAF-lid Knut Folkerts dodelijk werd getroffen.

De Rode Brigades maakten in Italië ongeveer 75 slachtoffers, meest gezagsdragers. Een enkele keer kwamen burgers om het leven als bijvoorbeeld een bank werd overvallen om aan geld voor hun acties te komen. De grote uitzondering in Italië was de aanslag in 1980 op het treinstation in Bologna waarbij 85 burgers het leven lieten. Deze aanslag was overigens niet het werk van de Rode Brigades, maar van een extreem rechtse groepering.

In Spanje maakte de ETA fors meer slachtoffers. De meeste aanslagen vonden ook hier in eigen land plaats, met een enkel uitstapje naar Frans Baskenland – maar waren niet altijd gericht op de gezagsdragers. In 1987 bijvoorbeeld kwamen er bij een aanslag op een supermarkt in Barcelona 23 mensen om het leven, voornamelijk burgers. In totaal vielen er in de halve eeuw strijd meer dan 800 dodelijke slachtoffers te betreuren.

Het beroemdst, beruchtst en dodelijkst was in West-Europa de strijd van de katholieke IRA in het door de protestanten geregeerde Noord-Ierland. Tijdens de zogenaamde ‘Troubles’ vielen tot 1998 toen het Goede Vrijdag-akkoord werd gesloten, ongeveer 3500 slachtoffers te betreuren. Niet alle slachtoffers staan overigens op naam van de IRA, dat zijn er ongeveer 1770. De aanslagen van de IRA wijken op het oog erg af van de bovengenoemde groeperingen. Er werden vaker burgers slachtoffer van een bomaanslag. Pubs en restaurants waar militairen kwamen, maar nog meer burgers, waren enkele keren het doelwit. Bijna de helft van de slachtoffers van de IRA – bijna 650 – was burger. En de aanslagen beperkten zich niet tot Noord-Ierland. Regelmatig worden ook de grote Engelse steden opgeschrikt door een aanslag. Al moet wel worden gezegd dat het de IRA natuurlijk ging om afscheiding van Londen en dus hoorde Engeland ook bij de vijand. En de aanslagen gingen soms gepaard van een telefonische waarschuwing vooraf. Een van de weinige uitzonderingen vond ook hier in Nederland plaats. In 1990 werden in Roermond twee Australische toeristen door de IRA vermoord. Later bleek het hier om een misverstand te gaan. De IRA dacht dat het hier om Britse militairen ging, die in Duitsland waren gelegerd en in Roermond sigaretten kwamen kopen.

 

West-Europa in de 21e eeuw

Schermafbeelding 2016-03-28 om 14.57.44In de 21e eeuw verandert het terroristisch geweld. Tweeëneenhalf jaar na 9/11 vinden op 11/03 2004 de aanslagen op de treinen in Madrid plaats. Hierbij vallen 191 slachtoffers, allemaal burgers. Een jaar later is het raak in Londen. Bij aanslagen op de metro en een bus vallen op 7/7 2005 52 slachtoffers, weer allemaal burgers. 22/7 2011 is Noorwegen het toneel van de bloedigste aanslag uit haar geschiedenis. In totaal vallen er 77 slachtoffers – allemaal burgers – waaronder 69 jongeren op het socialistische eiland Utøya. Op 13/12/11 vallen in Luik 5 doden, allemaal burgers, als een terrorist bij een bushalte om zich heen schiet en enkele granaten gooit. Tussen 11/3 en 22/3 2012 vinden bij verschillende schietpartijen in en in de buurt van Toulouse 7 mensen, allemaal burgers, de dood. Op 24/5 2014 vinden 4 mensen – allemaal burgers – de dood bij een schietpartij bij het Joods Museum in Brussel. In 2015 is Parijs het decor van twee bloedige aanslagen. Op 7 januari wordt de redactie van het satirische blad Charlie Hebdo bestormd en vallen er 12 slachtoffers, bijna allemaal burgers. Twee dagen later vinden bij een gijzeling van een Joodse supermarkt in Parijs nog eens 4 mensen, allemaal burgers, de dood. Ruim 10 maanden later, op vrijdag de 13e november worden bij verschillende aanslagen 129 mensen, allemaal burgers, gedood. De meeste slachtoffers vallen in de concertzaal Bataclan. Negentachtig, vooral jeugdige concertbezoekers, worden hier neergeschoten. En vorige week, 21 maart 2016, waren daar de aanslagen in Brussel waarbij meer dan 30 slachtoffers vielen, allemaal burgers.

 

Burgers zonder grenzen

Schermafbeelding 2016-03-28 om 15.01.11Wat opvalt aan de rij aanslagen die de eerste 15 jaar van de 21e eeuw West-Europa teisterden, is dat er voornamelijk burgerslachtoffers vielen. De meeste slachtoffers in de tweede helft van de 20e eeuw waren nog gezagsdragers. Voor de daders kwamen de burgers toch te dichtbij, het slachtoffer zou je buurman kunnen zijn. Dit wierp waarschijnlijk een morele drempel op. Vandaag de dag zijn de slachtoffers veel anoniemer. Ook als het zoals in Parijs en Brussel gewoon Fransen en Belgen zijn die de aanslagen plegen, dan zorgen de cultuurverschillen voor genoeg distantie om het slachtoffer anoniem te laten blijven. Net zo anoniem als hun cultuurgenoten die door de westerse drones vanuit het niets worden getroffen.

Alleen al door het hoge percentage burgerslachtoffers komen de recente aanslagen dichterbij. Die burger, dan kan ook jij of ik zijn. Dat gevoel geldt in een land als Nederland wel iets sterker dan in bijvoorbeeld Engeland waar de IRA nog redelijk recent actief was.

En waren België en Frankrijk vroeger nog buitenlanden. Met het wegvallen van de grenzen dankzij Schengen zijn Brussel en Parijs een stuk dichterbij gekomen. We vliegen net zo makkelijk van Zavetem als van Schiphol en voor een vrijgezellenavond is Parijs allang niet meer zo bijzonder.

Een ander belangrijk verschil is de aard van het terrorisme. Zochten de RAF en de Rode Brigades, maar ook de Tamil Tijgers en Tjetsjenen vroeger hun slachtoffers in eigen land of regio. De laatste decennia zijn ook die grenzen gaan vervagen. Het terrorisme zoekt haar slachtoffers in de landen die in hun ogen de veroorzakers van hun ellende zijn. Waren tot ver in de jaren ’80 en ’90 vaak nog alleen de gringo’s uit Verenigde Staten de oorzaak van veel ellende. Na de Golfoorlogen en Afghanistan horen wij Europeanen daar ook bij.

 

Grenzen aan de globalisering

Schermafbeelding 2016-03-28 om 14.59.44De bovengenoemde globalisering heeft wel zijn grenzen. Wanneer er bommen ontploffen in Beiroet, Ankara, Istanbul of Lahore dan is dat toch verder van ons bed. Er komen hier dan geen extra nieuwsberichten, aangepaste Facebook-profielen of protestdemonstraties. Hoe komt dat? Omdat we sneller een concertje pikken in Parijs dan in Beiroet? Omdat we niet het leed van de hele wereld op onze schouders kunnen nemen? Omdat het daar mensen zijn met een ander geloof dan hier in West-Europa? Omdat de Pakistaan, Turk of Libanees toch minder familie is dan de Belg of de Fransman? Ik vrees dat dat laatste zeker een belangrijke rol speelt.

 

Ik ben trouwens wel benieuwd hoe het nu in Zuid-Amerika is. Zijn de West-Europeanen daar nu ook de gringo’s? Ik denk het eigenlijk niet.

 

 

  1. Het betreft hier een beperkte observatie. Ik heb niet gekeken naar de complexe politieke veranderingen tussen 1989 en nu. Ik laat ook de – deels mislukte – integratie van de gastarbeiders in Europa achterwege. Ik probeer het groter te zien. Op het niveau van de globaliserende wereld waarin wij nu leven. Was in 1989 een reis naar Zuid-Amerika nog voor de jeugd met weinig geld en veel tijd. Vandaag gaat men met groot gemak voor een paar weekjes naar de andere kant van de wereld. Dit alles dankzij de toegenomen welvaart. Maar dus wel met een bijzonder prijskaartje.
Advertenties
12
Okt
14

Campione d’Italia, met dank aan de oorlogspaus

campioneDeze enclave aan het meer van Lugano is ontstaan uit dankbaarheid. In 1512 gaf Paus Julius II het gebied rondom Campione d’Italia aan Ticino. Uit dankbaarheid voor de steun die deze latere deelstaat van Zwitserland had gegeven tijdens de Oorlog van de Heilige Liga, ook wel de Oorlog van de Liga van Kamenrijk genoemd.

Aanzet tot een schisma?

Het is niet voor niets dat aan het begin van de 16e eeuw er weerstand tegen de Katholieke kerk ontstond. Op 31 oktober 1517 spijkerde Luther zijn 95 stellingen aan de deur van de slotkerk in Wittenberg als protest tegen de handel in aflaten door een dominicaanse priester. Maar de geestelijke onrust moet in die jaren al wijder verspreid zijn geweest. De pausen waren in die jaren meer keizerlijke machthebbers op jacht naar steeds meer gebiedsuitbreiding dan plaatsvervanger van God op aarde. We kennen allemaal Paus Alexander VI (1492-1503), die in de TV-serie ‘de Borgias’ de op macht beluste hoofdrol speelt. En ook zijn indirecte opvolger, Julius II was vooral bezig het gebied van de Kerkelijke Staat uit te breiden.

Een geboren Paus

Julius II heeft zijn kerkelijke carrière te danken aan zijn oom. Als Paus Sixtus VI (1471-1484) zorgde deze ervoor dat zijn neef al voor zijn 30e in korte tijd eerst tot bisschop en korte tijd later tot kardinaal werd benoemd. Hij wilde dan ook niets liever dan zijn oom opvolgen. Tot zijn frustratie moest hij echter nog drie* pausen voor zich dulden, voordat hij in 1503 dan eindelijk de Heilige Stoel mocht beklimmen. Het feit dat hij de bijnaam ‘Oorlogspaus’ kreeg geeft al aan waar hij zich vooral mee bezighield. Zo brak hij de macht van de Borgia’s, streed tegen Venetië om heerschappij in het noorden van het land en slaagde hij er met heel veel moeite en hulp in om de Fransen naar hun eigen land terug te jagen. Deze strijd tegen Frankrijk is de geschiedenis ingegaan als de Oorlog van de Heilige Liga, oftewel de Oorlog van de Liga van Kamenrijk.

Voor wat hoort wat

Omdat hij voor al die gevechten allianties was aangegaan, moesten er ook beloningen worden uitgedeeld. Dit waren meestal stukken land die aan een van de – vaak tijdelijke – bondgenoten werden gegeven. Deze manier van belonen leidde in de periode 15-10 – 1513 tot de nodige enclaves. Ik zal er hier een paar noemen die voor korte tijd een enclave zijn geweest(#): Ferrara, Aosta (1 week!), Florence, Pontremoli, Lucca, Venetië, Napels, Milaan en Cremona. Maar er was een cadeautje dat tot op de vandaag de dag een enclave zou blijven. In 1512 gaf Paus Julius II het gebied rond het stadje Campione aan Ticino, dat later een van de kantons van Zwitserland zou worden.

Italiaanse toevoeging

Niet het hele gebied ging echter over naar Ticino. Het klooster van Sant’Ambrogio uit Milaan hield controle over het dorpje Campione zelf. Toen in 1796 Ticino bij Zwitserland kwam, besloten de bewoners van Campione dat zij bij Lombardije wilden blijven behoren. In 1800 werd van Zwitserse kant tevergeefs een ruil voorgesteld en ook in een referendum in 1814 kozen de bewoners voor Lombardije. Toen een halve eeuw later, tijdens de oorlogen rond de Italiaanse onafhankelijkheid de bewoners alsnog bij Zwitserland wilden, werd dit door de Zwitsers afgewezen. Hun neutraliteit was hen meer waard dan ruzie met de zuiderburen. Toen Italië in 1871 onafhankelijk werd en Lombardije daar deel van ging uitmaken, werd Campione dan ook Italiaans. In de jaren ’30 werd dit nog eens benadrukt doordat Mussolini het stadje het achtervoegsel d’Italia gaf. Alleen tijdens de Tweede Wereldoorlog stond het stadje niet onder Italiaans maar onder Amerikaans gezag. Zwitserland liet oogluikend toe dat de CIA hier zijn ogen en oren eenvoudig op Italië kon richten en indien nodig kon binnendringen.

Van twee walletjes

Vandaag de dag hoort Campione d’Italia belastingtechnisch bij Italië, weliswaar met allerlei belastingvoordelen, zodat het een gunstig klimaat voor een casino bood. Maar als je daar wilt gokken is de Zwitserse Frank toch de munt waarmee wordt betaald. De auto’s uit dit stadje hebben ook een Zwitsers kenteken en ook een Zwitsers telefoonnummer. Alleen om het stadhuis te bellen, moet een Italiaans nummer worden gedraaid. Wanneer een bewoner buiten het stadje naar een ziekenhuis moet worden gebracht, dan gebeurt dat met een Zwitserse ambulance naar een ziekenhuis elders in Zwitserland. Maar als hij wordt staande gehouden door de politie, dan staat er carabinieri of Polizia Locale op zijn borst. Maar een eventuele brand wordt weer door de Zwitsers geblust.

* De derde paus, Pius III, bekleedde het ambt van 22 september tot 18 oktober 1503. Hij stond bekend als hervormingsgezind en wilde afrekenen met de politieke intriges die onder zijn voorganger schering en inslag waren. Vandaar ook dat er geruchten gingen dat hij niet aan een uit de hand gelopen beenzweer, maar door vergiftiging om het leven is gekomen.

** Julius II heeft nog een andere link met Zwitserland. In 1506 werd officieel de pauselijke Zwitserse Garde opgericht, nadat hij een jaar eerder 189 Zwitserse hellebaardiers had gevraagd om de Kerkelijke Staat te dienen.

# Met dank aan Wim Wessels

08
Mei
12

Waarom Eddy Merckx de Giro van 1969 verloor

Met een kater werd de wielerwereld die ochtend wakker. Met één been nog in bed kreeg Eddy Merckx op 2 juni 1969 te horen dat hij vanwege een positieve urinestaal niet meer mocht starten. De avond daarvoor was de klassementsleider na afloop van de zestiende etappe op doping gecontroleerd. Volgende op een rustdag was het een gewone etappe geweest, waarin de Belg geen noemenswaardig krachtsinspanningen had hoeven leveren. Hij eindigde op plek 36, dat was ruim voldoende om de roze trui om de schouders te mogen houden.

Geschokt
De rest van de karavaan reageerde geschokt. Voor het eerst werd iemand nog tijdens de Giro uit de strijd gehaald. Het jaar daarvoor werden ook enkele renners betrapt, maar die werden na afloop van de Ronde van Italië voor een maand geschorst. Onder hen toen de Italiaan Felice Gimondi. Diezelfde Gimondi mocht die juniochtend van 1969 het roze aantrekken, dat een official in alle vroegte uit de kamer van Merckx had meegenomen.

Reputatie te grabbel
Dezelfde dag begonnen de volgers van de ronde al te twijfelen. Hoe kon iemand met het statuur van Eddy Merckx op deze manier zijn reputatie te grabbel gooien? Hij was die Giro al zeven keer eerder gecontroleerd en elke keer met een negatief resultaat. Waarom zou hij in zware etappes geen doping gebruikt hebben en in die onbelangrijke etappe van Parma naar Savona plotseling wel? Was er sprake van een samenzwering?

Stapvoets vertrek
De renners stonden achter Eddy Merckx. Enkelen van hen probeerden zelfs nog een staking te organiseren. Stapvoets vertrok het peloton alsnog om iets later halt te houden voor het hotel waar de ploeg van Merckx die nacht had geslapen. Met dit hart onder de riem verliet Merckx samen met zijn ploeggenoten later die dag Italië.

Klacht bij Italiaanse justitie
“Ik heb alles nog eens gepoogd te reconstrueren,” zei Merckx bij aankomst in Brussel. “Maar ik kan mij niets herinneren waarbij ik iets ingenomen zou hebben dat van anderen afkomstig zou zijn. Geen slok water zelfs. Ik pak nooit iets aan van mensen onderweg.” Met deze woorden wees hij impliciet het beschuldigende vingertje naar de organisatie. Hij overwoog dan ook een klacht bij de Italiaanse justitie neer te leggen. Daarbij geholpen door Felix Levitan, die bang was dat Merckx niet in ‘zijn’ Tour de France zou mogen starten. Zelfs de Belgische politiek hield zich niet afzijdig: de minister van Cultuur stuurde Merckx niet alleen een telegram om zijn deelneming te betuigen, maar drong er tevens bij zijn collega van Buitenlandse Zaken op aan in Rome aan de bel te trekken.

Handgeschreven briefje
De zaak werd helemaal bizar toen er een paar dagen later een handgeschreven briefje van een zeker Marco B. bij Il Corriere della Sera binnenkwam. ‘Eddie Merckx is onschuldig!’ begon hij. ‘Ik heb hem, geholpen door een man van wie ik alleen de voornaam Giorgio ken, gedrogeerd voor de start in Parma… en ik herhaal: Eddie Merckx is onschuldig. Marco B.’ Verder schreef hij dat hij dit had gedaan voor geld en dat die Giorgio hem een aardig bedrag had geboden. Uit angst durfde hij zijn naam niet bekend te maken en dus ook niet naar justitie te gaan. Maar daardoor werd ook de kracht van de verklaring van deze Marco B. ondermijnd. Iedereen kon zo’n briefje  sturen.

Onderzoek
Tegelijkertijd werd bekend dat Merckx zich had laten onderzoeken op doping bij de Universiteit van Milaan. Dit gebeurde een kleine twintig uur na de positieve controle. Bij dit onderzoek werd niets gevonden. Volgens de specialisten die hem in Milaan onderzochten, was dit op zijn minst opmerkelijk te noemen, zeker gezien de hoge dosis die eerder was gevonden.

Geel in Parijs
Ondanks al dit wantrouwen maakte de UCI kort na het einde van de door Gimondi gewonnen Giro bekend dat de schorsing van Merckx bleef staan. Hij mocht een maand niet starten en zou zodoende ook de Tour de France missen. Maar een paar dagen later kwam de UCI hierop terug. Zich beroepend op alle bovengenoemde twijfels en het smetteloze blazoen van de Belg werd de schorsing ongedaan gemaakt. Zodoende mocht hij toch naar Frankrijk. Een van de renners die het hier niet mee eens was, was onze landgenoot en winnaar van de Tour van 1968, Jan Janssen: “Er is geen enkele reden om voor Merckx, omdat hij nu toevallig Eddy Merckx is, een ontsnappingsclausule in de reglementen te zoeken.” Een maand later zou Eddy Merckx, als opvolger van Jan Janssen, in het geel Parijs bereiken.

Alle sporen gewist
In 2007 gaf Merckx toe dat hij in zijn carrière wel eens Pemoline, een op amfetamine gelijkend middel, had gebruikt. In dat licht is een krantenbericht van eind juni 1969 saillant te noemen. ‘Dopingcontrole nutteloos,’ kopte De Tijd vlak voor de Tour de France van dat jaar. Door een halve eetlepel natrium-bicarbonaat opgelost in water te slikken, zouden alle sporen van gebruikte amfetaminen binnen een uur gewist worden. Vijftig kilometer voor de finish een bidon leegdrinken was voldoende voor een negatieve dopingcontrole na afloop van de rit…

 

Dit verhaal was eerder te lezen op touretappe.nl

18
Dec
11

Muziek & Geschiedenis: Sketches of Spain – The Nits

De Spaanse Burgeroorlog

De wortels voor de Spaanse Burgeroorlog liggen in 1923. In dat jaar pleegde Miguel Primo de Rivera een coup. De koning van Spanje, Alfons XIII, bleef als een soort marionet op zijn plaats en het land kreeg een eenpartijenstelsel op fascistische grondslag. De koning noemde Primo de Rivera bij een staatsbezoek aan Italië ooit trots ‘mijn Mussolini’. In 1930 werd de kritiek op Primo de Rivera zo groot dat hij aftrad en naar Frankrijk vluchtte. Een collega-generaal nam zijn functie kort over, maar er kwamen toch weer verkiezingen. Bij de gemeenteraadsverkiezing van 1931 wonnen de republikeinen en socialisten de verkiezingen. Half Spanje ging de straat op en eiste het aftreden van de koning, die zij beschouwden als een collaborateur. Zonder troonsafstand te doen, verliet hij kort daarna Spanje en op 14 april 1931 werd de Tweede Spaanse Republiek uitgeroepen.

In de jaren daarna werden de tegenstellingen tussen links en rechts in de Spaanse politiek steeds scherper. De republikeinen en socialisten vormden uiteindelijk de linkse alliantie ‘Frente Popular’ (Volksfront). Aan de andere kant van het politieke spectrum was het vooral het rechtse blok van de CEDA, het ‘nationale contrarevolutionaire front’, gesteund door de Rooms-Katholieke kerk. Afwisselend wonnen beide partijen de verschillende verkiezingen. Vooral links bestond uit verschillende milities. Veel van die milities gebruikten geweld tegen met name de Rooms Katholieke kerk. Dit was met name het leger een doorn in het oog. Op 17 juli 1936 besloten enkele officieren tot een coup, hierbij gesteund door het Spaanse leger in Marokko dat onder leiding stond van Francisco Franco.

Als snel veroverden de rechtse nationalisten grote delen van Spanje. Simpel gezegd was het platteland voor rechts en waren de steden voor links. Na een goede week strijd was het zuiden, westen en noorden van Spanje, met uitzondering van het Baskenland voor de nationalisten en heersten de linkse republikeinen in Catalonië en een gebied grofweg tussen Madrid en Valencia. De nationalisten krijgen in de loop van 1936 steun van Duitsland en Italië, de republikeinen krijgen hulp van de Sovjet-Unie en de zogenaamde Internationale Brigades. Hierin vochten bekende wereldburgers als de Nederlandse schrijver Jef Last, maar ook George Orwell en Ernest Hemmingway. De grootmachten Frankrijk, Groot-Brittannië en de VS hielden zich afzijdig.

Na de eerste schrik, probeerden de republikeinen terrein terug te veroveren. Zoals bij Zaragoza. In de heuvels rond deze stad uit het lied van de Nits, ontstond een loopgravenoorlog waarin lange tijd weinig beweging zat. Dit schrijft George Orwell in ‘Saluut aan Catalonië’ als hij enige tijd aan het front in de buurt van Zaragoza verblijft.

Ik moet trouwens zeggen dat ik de hele tijd dat ik in Spanje was, erg weinig echt vechten heb meegemaakt. Al die tijd gebeurde er niets, nooit gebeurde er iets. Hoe ter wereld kon men een oorlog winnen met zo’n leger?

De daaropvolgende jaren bleven de invloedssferen redelijk stabiel, al golfden de frontlinies soms op en neer. Beide partijen maakten zich in hun gebieden schuldig aan slachtpartijen onder hun tegenstanders. Met name de Republikeinen gingen hier nietsontziend te werk. Het uitroeien van de katholieke kerk werd een formeel doel van de oorlog. Vele geestelijken, maar ook burgers van betere komaf werden zonder proces geëxecuteerd en kerken en kloosters werden platgebrand. Berucht is het bloedbad van Paracuellos Aan de andere kant werd natuurlijk vooral Guernica beroemd.

In de status quo kwam pas verandering na het Verdrag van München. Stalin zag zich steeds meer bedreigd door het oprukkende Duitsland en trok zich terug uit Spanje. Dit betekende het einde van de republikeinen. Zonder de steun van de Sovjet-Unie raakten zij danig verzwakt. Langzaam maar zeker veroverden de nationalisten steeds meer terrein. Op dit kaartje is de situatie van november 1938 te zien. Daarna ging het snel. In januari 1939 viel na zware gevechten Barcelona. In maart was Madrid aan de beurt en een paar weken later claimden de nationalisten de overwinning. De grote afrekening van nationalistische kant kon beginnen. Duizenden republikeinen werden in de daarop volgende jaren vermoord. Een groot aantal ontvluchtte Spanje en nog steeds zijn er meer dan honderdduizend Spanjaarden vermist. De grote leider is Generalissimo Franco.

Franco maakte van Spanje een monarchie zonder Koning. Daarom kon na zijn dood in 1975 de kleinzoon van Alfons XIII, Juan Carlos dan ook redelijk eenvoudig de troon bestijgen. Met als enige nawee de poging van Antonio Tejero om in 1981 het leger terug aan de macht te brengen.

Andere songs:

The Manic Street Preachers – If you tolerate this your children will be next (Met dank aan @Pletspulp, @Ereszet, @Hilketol)

The Clash – Spanish Bombs (Met dank aan @Pletspulp, @leonoreschrijft, @ereszet, @MvdBelt, @Hilketol)

Het album Spain in my Heart met liedjes uit de Spaanse Burgeroorlog (Met dank aan @Fzwaan, @Hilketol)

Phil Ochs – Spanish Civil War Song (met dank aan @Anna21mei)

PS. Hoewel de titel van dit lied lijkt afgeleid van het gelijknamige lied van Miles Davis, heb ik daar geen duidelijke link met de Spaanse Burgeroorlog kunnen ontdekken. Sketches of Spain van Miles Davis is gebasseerd op Concierto de Aranjuez, een concerto voor gitaar en orkest, gecomponeerd door Joaquin Rodrigo in 1939. Hij zal beïnvloed zijn door de Spaanse Burgeroorlog, maar de meeste aspecten in dit stuk zijn van persoonlijke aard.

23
Aug
11

Kunsttweet extra: Mona Lisa – Leonardo da Vinci (1507)

‘Dief van Mona Lisa is een Italiaanse held’

De man die vandaag precies 100 jaar geleden de Mona Lisa uit het Louvre stal, wordt in Italië geëerd als een held. Later dit jaar komt een documentaire uit over Vincenzo Peruggia, vandaag gaat een toneelstuk over hem in première.

“Wij vinden Peruggia een echte patriot”, zegt de regisseur van het toneelstuk.

Peruggia, een simpele schilder uit het Noord-Italiaanse stadje Dumenza, ontvreemdde de Mona Lisa op zondag 21 augustus 1911. Hij verstopte zich in een kast en wist na sluitingstijd vrij makkelijk met het meesterwerk van Leonardo onder zijn jas naar buiten te wandelen.

Doordat het Louvre op maandag gesloten was, werd de roof pas twee dagen later ontdekt. Peruggia was toen allang gevlogen en de Mona Lisa zou twee jaar lang vermist blijven.

Onderbroeken

Pas in december 1913 dook er weer een spoor van het werk op. Een kunsthandelaar in Florence kreeg een brief van een man die zich Leonardo noemde en aanbood te willen onderhandelen over de Mona Lisa. Hij wilde dat het werk in het Uffizi-museum zou komen te hangen.

De kunsthandelaar regelde een ontmoeting tussen Leonardo en de directeur van het Uffizi. Tot ieders verbazing haalde de onbekende het werk uit een reiskoffer met een dubbele bodem. Het meesterwerk kwam tussen de wollen onderbroeken vandaan.

Peruggia werd meteen gearresteerd. Tijdens zijn verhoren vertelde hij op het idee voor de roof te zijn gekomen toen het bedrijf waar hij werkte beschermende vitrines voor werken in het Louvre moest maken.

Bevrijden

Hij zei Mona Lisa te hebben willen bevrijden uit Franse handen. Peruggia dacht abusievelijk dat het werk ooit door Napoleon uit Italië was geroofd, terwijl het in feite was gekocht door een Franse koning tijdens Leonardo’s verblijf in Frankrijk, begin zestiende eeuw.

De rechter veroordeelde hem, maar hield rekening met zijn patriottisme en zijn verstandelijke beperkingen; hij kreeg zeven maanden cel. Peruggia overleed in 1925.

Ironisch genoeg maakte de roof de Mona Lisa wereldberoemd. Hoewel het altijd al gezien werd als een meesterwerk, werd het pas echt fameus toen kranten wereldwijd over de roof berichtten. Op 4 januari 1914  werd het schilderij teruggehangen en is het precies een eeuw de publiekstrekker van het Louvre.

Tegenwoordig geldt het als het beroemdste schilderij ter wereld. Frankrijk kent zelfs een wet die verbiedt dat het werk ooit weer het land verlaat.

 [Bron; www.nos.nl]
21
Jul
11

Tourtweet 17e etappe; Afdalen is een vak apart (21 juli 2011)

Bij de foto:

Gele truidrager Thomas Voeckler wordt weer op zijn fiets geholpen. Hij is in de afdaling van de Cote de Pramartino uit de bocht gevlogen. Gelukkig bevond zich daar een terras van een huis en niet een genadeloze afgrond. Nu bleef zijn verlies op de favorieten beperkt tot een kleine halve minuut. Aan de vooravond van de Koninginnerit van deze Tour, met aankomst op de honderdjarige Galibier, blijft het geel om zijn schouders.

Voor hem daalden de Spanjaarden Contador en Sanchez het beste af. Helaas liepen de laatste kilometers te vlak om vooruit te blijven. De broers Schleck en Cadel Evans wisten hen vlak voor de finish te achterhalen.

Minuten eerder was Boason Hagen, de andere Noor (er doen slechts twee Noren mee aan de Tour) als eerste over de streep gegaan. Gevolgd op 40 seconden door onze landgenoot Bauke Mollema. Eindelijk weer eens een Nederlander vooraan in de bergen. De grote vraag blijft; “Krijgen we Robert Gesink nog te zien?” Het antwoord kwam gisteren eigenlijk al toen op teletekst stond te lezen dat hij niet zal starten in de criteriums na de Tour.

 

 

 

22
Dec
10

Reis om de wereld in 80 tweets (tweet 45)

TWEET 45: RITTEN – VENETIË

Venetië is aangedragen door @hinkewiersma. Meestal wordt een bestemming gekozen vanwege de herinnering. Zij kiest voor Venetië omdat zij er graag een keer heen wil. Tot voor kort leek deze stad met zijn kanalen voor haar onbereikbaar. Een eventuele tocht met de auto of de trein vindt zij een ommelandse reis. En omdat haar man nooit durfde te vliegen zat een tocht op meer dan een dag rijden van Nederland er niet in. In september 2010 is daar verandering in gekomen. Haar man heeft zichzelf overwonnen en samen zijn ze toen naar Wenen gevlogen. Het viel hem dusdanig mee, dat deze eerste keer wat hem betreft niet de laatste keer hoeft te zijn. Het zal niet direct New York of Tokio worden. Maar wellicht wel een keertje Venetië. Hierbij krijgt zij van mij een paar tips. Al is het wat mij betreft ook alweer meer dan twintig jaar geleden dat ik in Venetië ben geweest. Daarom ook een paar tips voor thuis.

Venetië: Uit-tip 3

  1. Peggy Guggenheim Collectie: Moderne kunst aan het Canal Grande. Picasso, Mondriaan, Miro, Pollock en natuurlijk Max Ernst.
  2. De Basiliek van San Marco: Vergeet niet een lange broek en shirt met lange mouwen aan te doen.
  3. Zwerven door het Ghetto; De oude Joodse wijk is naamgever van alle latere ghetto’s. Hier mochten zij wonen!

 

Venetië: Thuis-tip 3

  1. Der Tod in Venedig van Thomas Mann.  als het boek te zwaar is dan kun je altijd nog de film gaan kijken: Death in Venice van Visconti.
  2. William Shakespeare.  Enkele van zijn toneelspellen zijn gesitueerd in Venetie. Zoals Othello, de moor van Venetië en De Koopman van Venetië.
  3. James Bond. Meerdere keren was 007 hier te bewonderen. In From Russia with Love is het Sean Connery. Zijn opvolger Roger Moore bezoekt Venetie in Moonraker. De laatste vertolker Daniel Graig was er te zien in Casino Royale.




Archief

Tweets