Archive for the 'Allerlei korte verhalen' Category

28
Mrt
16

Globalisering van het geweld

 

Schermafbeelding 2016-03-28 om 14.54.54Toen ik eind jaren ’80 enkele maanden door Zuid-Amerika trok was het ergste scheldwoord wat je toegeslingerd kon krijgen ‘Gringo’, oftewel Amerikaan. Als ik dan vertelde dat ik uit Nederland kwam, was de glimlach tweeledig. Ik was geen gringo en ik kwam uit het land van Goelit, Ban Basten en natuurlijk Kroiff. Waarom had men zo’n hekel aan Amerikanen? Die bemoeiden zich overal ter wereld met de politieke gang van zaken. Vietnam was weliswaar al enige tijd geleden, maar in een land als Chili was Pinochet nog aan de macht. En iedereen wist of dacht dat de CIA hem daar had neergezet. De enkele ‘gringo’ die ik tegenkwam werd met achterdocht en enige minachting bekeken. Dat was overigens het enige. Hij hoefde niet voor zijn leven te vrezen. Wat is er op dit gebied veranderd tussen toen en nu?

 

West-Europa aan het eind van de 20e eeuw

Schermafbeelding 2016-03-28 om 14.55.59In landen waar groeperingen voor een bepaalde mate van onafhankelijkheid of autonomie streden, was het bijbehorende geweld redelijk lokaal. Als we naar West-Europa kijken, waar in veel landen ‘terroristen’ actief waren – sommige kranten putten zich uit om de huidige hoeveelheid slachtoffers in West-Europa te nuanceren door te wijzen op dit terroristische verleden – dan was dit geweld vaak beperkt tot het land waar het om draaide.

Het beroemdst waren de RAF (Rote Armee Fraktion) in Duitsland, De Rode Brigades in Italië, De ETA in Spanje en de IRA in Noord-Ierland. Al deze organisaties – waar toen overigens nog niet het etiket terroristisch op werd geplakt – waren vooral actief in eigen land en richten zich met name op het gezag daar.

De 48 slachtoffers van de RAF – vooral gezagsdragers – vielen bijna allemaal in Duitsland bij gerichte aanslagen. Een van de uitzonderingen was de Utrechtse agent Kranenburg die bij de arrestatie van het RAF-lid Knut Folkerts dodelijk werd getroffen.

De Rode Brigades maakten in Italië ongeveer 75 slachtoffers, meest gezagsdragers. Een enkele keer kwamen burgers om het leven als bijvoorbeeld een bank werd overvallen om aan geld voor hun acties te komen. De grote uitzondering in Italië was de aanslag in 1980 op het treinstation in Bologna waarbij 85 burgers het leven lieten. Deze aanslag was overigens niet het werk van de Rode Brigades, maar van een extreem rechtse groepering.

In Spanje maakte de ETA fors meer slachtoffers. De meeste aanslagen vonden ook hier in eigen land plaats, met een enkel uitstapje naar Frans Baskenland – maar waren niet altijd gericht op de gezagsdragers. In 1987 bijvoorbeeld kwamen er bij een aanslag op een supermarkt in Barcelona 23 mensen om het leven, voornamelijk burgers. In totaal vielen er in de halve eeuw strijd meer dan 800 dodelijke slachtoffers te betreuren.

Het beroemdst, beruchtst en dodelijkst was in West-Europa de strijd van de katholieke IRA in het door de protestanten geregeerde Noord-Ierland. Tijdens de zogenaamde ‘Troubles’ vielen tot 1998 toen het Goede Vrijdag-akkoord werd gesloten, ongeveer 3500 slachtoffers te betreuren. Niet alle slachtoffers staan overigens op naam van de IRA, dat zijn er ongeveer 1770. De aanslagen van de IRA wijken op het oog erg af van de bovengenoemde groeperingen. Er werden vaker burgers slachtoffer van een bomaanslag. Pubs en restaurants waar militairen kwamen, maar nog meer burgers, waren enkele keren het doelwit. Bijna de helft van de slachtoffers van de IRA – bijna 650 – was burger. En de aanslagen beperkten zich niet tot Noord-Ierland. Regelmatig worden ook de grote Engelse steden opgeschrikt door een aanslag. Al moet wel worden gezegd dat het de IRA natuurlijk ging om afscheiding van Londen en dus hoorde Engeland ook bij de vijand. En de aanslagen gingen soms gepaard van een telefonische waarschuwing vooraf. Een van de weinige uitzonderingen vond ook hier in Nederland plaats. In 1990 werden in Roermond twee Australische toeristen door de IRA vermoord. Later bleek het hier om een misverstand te gaan. De IRA dacht dat het hier om Britse militairen ging, die in Duitsland waren gelegerd en in Roermond sigaretten kwamen kopen.

 

West-Europa in de 21e eeuw

Schermafbeelding 2016-03-28 om 14.57.44In de 21e eeuw verandert het terroristisch geweld. Tweeëneenhalf jaar na 9/11 vinden op 11/03 2004 de aanslagen op de treinen in Madrid plaats. Hierbij vallen 191 slachtoffers, allemaal burgers. Een jaar later is het raak in Londen. Bij aanslagen op de metro en een bus vallen op 7/7 2005 52 slachtoffers, weer allemaal burgers. 22/7 2011 is Noorwegen het toneel van de bloedigste aanslag uit haar geschiedenis. In totaal vallen er 77 slachtoffers – allemaal burgers – waaronder 69 jongeren op het socialistische eiland Utøya. Op 13/12/11 vallen in Luik 5 doden, allemaal burgers, als een terrorist bij een bushalte om zich heen schiet en enkele granaten gooit. Tussen 11/3 en 22/3 2012 vinden bij verschillende schietpartijen in en in de buurt van Toulouse 7 mensen, allemaal burgers, de dood. Op 24/5 2014 vinden 4 mensen – allemaal burgers – de dood bij een schietpartij bij het Joods Museum in Brussel. In 2015 is Parijs het decor van twee bloedige aanslagen. Op 7 januari wordt de redactie van het satirische blad Charlie Hebdo bestormd en vallen er 12 slachtoffers, bijna allemaal burgers. Twee dagen later vinden bij een gijzeling van een Joodse supermarkt in Parijs nog eens 4 mensen, allemaal burgers, de dood. Ruim 10 maanden later, op vrijdag de 13e november worden bij verschillende aanslagen 129 mensen, allemaal burgers, gedood. De meeste slachtoffers vallen in de concertzaal Bataclan. Negentachtig, vooral jeugdige concertbezoekers, worden hier neergeschoten. En vorige week, 21 maart 2016, waren daar de aanslagen in Brussel waarbij meer dan 30 slachtoffers vielen, allemaal burgers.

 

Burgers zonder grenzen

Schermafbeelding 2016-03-28 om 15.01.11Wat opvalt aan de rij aanslagen die de eerste 15 jaar van de 21e eeuw West-Europa teisterden, is dat er voornamelijk burgerslachtoffers vielen. De meeste slachtoffers in de tweede helft van de 20e eeuw waren nog gezagsdragers. Voor de daders kwamen de burgers toch te dichtbij, het slachtoffer zou je buurman kunnen zijn. Dit wierp waarschijnlijk een morele drempel op. Vandaag de dag zijn de slachtoffers veel anoniemer. Ook als het zoals in Parijs en Brussel gewoon Fransen en Belgen zijn die de aanslagen plegen, dan zorgen de cultuurverschillen voor genoeg distantie om het slachtoffer anoniem te laten blijven. Net zo anoniem als hun cultuurgenoten die door de westerse drones vanuit het niets worden getroffen.

Alleen al door het hoge percentage burgerslachtoffers komen de recente aanslagen dichterbij. Die burger, dan kan ook jij of ik zijn. Dat gevoel geldt in een land als Nederland wel iets sterker dan in bijvoorbeeld Engeland waar de IRA nog redelijk recent actief was.

En waren België en Frankrijk vroeger nog buitenlanden. Met het wegvallen van de grenzen dankzij Schengen zijn Brussel en Parijs een stuk dichterbij gekomen. We vliegen net zo makkelijk van Zavetem als van Schiphol en voor een vrijgezellenavond is Parijs allang niet meer zo bijzonder.

Een ander belangrijk verschil is de aard van het terrorisme. Zochten de RAF en de Rode Brigades, maar ook de Tamil Tijgers en Tjetsjenen vroeger hun slachtoffers in eigen land of regio. De laatste decennia zijn ook die grenzen gaan vervagen. Het terrorisme zoekt haar slachtoffers in de landen die in hun ogen de veroorzakers van hun ellende zijn. Waren tot ver in de jaren ’80 en ’90 vaak nog alleen de gringo’s uit Verenigde Staten de oorzaak van veel ellende. Na de Golfoorlogen en Afghanistan horen wij Europeanen daar ook bij.

 

Grenzen aan de globalisering

Schermafbeelding 2016-03-28 om 14.59.44De bovengenoemde globalisering heeft wel zijn grenzen. Wanneer er bommen ontploffen in Beiroet, Ankara, Istanbul of Lahore dan is dat toch verder van ons bed. Er komen hier dan geen extra nieuwsberichten, aangepaste Facebook-profielen of protestdemonstraties. Hoe komt dat? Omdat we sneller een concertje pikken in Parijs dan in Beiroet? Omdat we niet het leed van de hele wereld op onze schouders kunnen nemen? Omdat het daar mensen zijn met een ander geloof dan hier in West-Europa? Omdat de Pakistaan, Turk of Libanees toch minder familie is dan de Belg of de Fransman? Ik vrees dat dat laatste zeker een belangrijke rol speelt.

 

Ik ben trouwens wel benieuwd hoe het nu in Zuid-Amerika is. Zijn de West-Europeanen daar nu ook de gringo’s? Ik denk het eigenlijk niet.

 

 

  1. Het betreft hier een beperkte observatie. Ik heb niet gekeken naar de complexe politieke veranderingen tussen 1989 en nu. Ik laat ook de – deels mislukte – integratie van de gastarbeiders in Europa achterwege. Ik probeer het groter te zien. Op het niveau van de globaliserende wereld waarin wij nu leven. Was in 1989 een reis naar Zuid-Amerika nog voor de jeugd met weinig geld en veel tijd. Vandaag gaat men met groot gemak voor een paar weekjes naar de andere kant van de wereld. Dit alles dankzij de toegenomen welvaart. Maar dus wel met een bijzonder prijskaartje.
Advertenties
05
Okt
15

Trouw als een hond

Minibusje getroffen door neerstortende koe

Uitgegeven: 7 november 2007 06:17

AMSTERDAM – Charles en Linda Everson kregen op weg naar hun hotel in de Amerikaanse staat Washington de schrik van hun leven, toen hun minibusje met een enorme klap werd getroffen door een 270 kilo zware koe die uit de lucht kwam vallen.

Het echtpaar bleef ongedeerd, maar de koe, die van een zestig meter hoge klif was gevallen, moest uit haar lijden worden verlost. De Eversons waren op weg om hun trouwdag te vieren. Hun busje werd bij het ongeluk zondag zwaar beschadigd.

“Linda, kom eens kijken!”

Linda kwam snel aangelopen. Want zo opgewonden had ze Charles nog nooit gehoord. Ze waren nu bijna 23 jaar getrouwd en zij kende elke stem van haar man.

Zoals die keer toen ze net getrouwd waren en hij haar voor de gek wilde houden.

“Heeelp, Linda, Help mij. Ik ben in de gierput gevallen. Ik …” klonk het alsof Charles echt kopje onder ging in de gierput.

Om hem te plezieren had ze toen net gedaan alsof ze in zijn grap trapte. Ze was dan ook quasi-geschrokken naar de gierput toe gerend. Maar toen ze om de hoek van de schuur kwam gelopen, zag ze de twee kratten vlak voor de gierput te laat en was ze gestruikeld. Ze had haar evenwicht niet gehouden en was zelf voorover in de gierput gevallen. Gelukkig had Charles het zien gebeuren en had hij haar er snel weer uitgehaald. Maar Linda had daarna nog wel bijna drie weken in het ziekenhuis gelegen.

Of die keer dat hij hevig geschrokken was.

“Linda, Linda, kom snel! Kijk nou toch eens wat er is gebeurd!”

Het was nog erg vroeg geweest. De klok naast haar bed had 05.55 aangegeven. Charles was net opgestaan om hun 7 koeien te melken. Linda was de trap afgelopen en via de smalle gang in de keuken aangekomen. De achterdeur had wagenwijd opengestaan. Ze had direct gezien dat Charles dit niet had gedaan. “Er is ingebroken!” had ze tegen niemand in het bijzonder geroepen. Ze had daarna de keuken rondgekeken, maar Charles nergens gezien. Toen had ze gesnik uit de woonkamer gehoord. Ze was op het geluid afgelopen en Charles verslagen op zijn knieën voor de vitrinekast gevonden. Zijn hele verzameling porseleinen koeien was aan stukken geslagen. De twins had hij zijn verzameling altijd trots genoemd. Van elke koe had hij er twee gehad, veertien in totaal. Verder was er niets uit het huis verdwenen.

Maar de opwinding die zij nu hoorde was haar onbekend. Ze liep naar de schuur en vond haar man daar bij Berta 7 die al enige tijd drachtig was. In het hooi achter de koe lagen twee kleine kalfjes.

“De twins zijn terug!” riep Charles opgewonden.

Afgezien van het feit dat de kalfjes tegelijk waren geboren kon Linda echter geen overeenkomst ontdekken. De ene zag er met zijn zwart met witte vlekken uit zoals haar moeder. Maar de ander was veel groter en leek met haar bruingrijze vacht eerder op een uit de kluiten gewassen hond dan op een koe.

De grootste van de twee leek ook in haar gedrag wel op een hond. Altijd als Charles in de stal kwam, begon ze klagelijk te loeien. Een loeien dat wel op blaffen leek. Ze werd pas rustig als Charles bij haar kwam en haar over de kop aaide. Vanaf het moment dat de koe buiten liep, werd ze haast de schaduw van Charles. Reed hij op zijn tractor van het ene weiland naar het andere, dan volgde de koe hem overal. Nooit verloor ze Charles uit het oog. Moeilijk was dat ook niet. In al die jaren had Charles de boerderij nooit verlaten. Het was Linda die af en toe naar de stad ging om gereedschap te kopen of de producten die zij verbouwden te verkopen.

Tot die 6e november 2007. Linda heeft een verrassing voor Charles. Ze zijn die dag 25 jaar getrouwd. Zij heeft een diner geregeld in Hotel Le Chattel, slechts 5 kilometer verderop. Ze zullen daar zelfs blijven slapen. Charles heeft even zijn bedenkingen. Maar als zij belooft de volgende morgen om half zes met hem mee terug te rijden naar de boerderij om de koeien te melken, gaat hij overstag.

Wanneer ze in hun witte busje wegrijden, rent de inmiddels bijna volwassen Chien, zoals de koe al ruim twee jaar heet, weer opgewonden met hun mee. Maar als Charles met het busje bij de 60 meter hoge Boscliff komt en uit het zicht verdwijnt van Chien, wordt de koe gek. Met een enorme sprong vliegt zij over het hek dat bovenaan het klif staat!

18
Jan
15

De Man van Staal

640px-John_Cockerill_-_statue_and_tombToen in 2012 voor de 1e etappe van de Tour de France de streep was getrokken in Seraing, vlakbij Luik, leek dat een eerbetoon aan de man die de Industriële Revolutie naar het vasteland van Europa had gebracht. Vlakbij waar toen de finish lag, bevindt zich het stadhuis van Seraing met daarvoor het standbeeld van John Cockerill. Maar eigenlijk gaat de eer naar zijn vader en dan komen we terecht in Verviers.

Industriële Revolutie

Het verhaal begint bij zijn vader William Cockerill. Als maker van de ‘Spinning Jenny’, een handspinmachine, mocht hij eigenlijk Engeland niet verlaten. Op deze manier moest voorkomen worden dat kostbare industriële kennis in handen van concurrerende landen viel. Zeker aan het eind van de 18e eeuw, toen Engeland in oorlog was met het Frankrijk van Napoleon en het technisch een grote voorsprong had op de landen op het continent was Londen erg zuinig met haar kennis. Toch vertrok William in 1794, John was pas vier jaar oud, naar Sint-Petersburg om daar als beschermeling van Catharina de Grote aan het werk te gaan. Maar na haar dood twee jaar later, werd William door de nieuwe Tsaar in het gevang gegooid omdat hij een machine te laat zou hebben afgeleverd. Hij wist te ontsnappen en via Zweden en Amsterdam kwam hij uit in Verviers, vlakbij Luik. Hier bouwde hij een textielfabriek en tegelijkertijd liet hij zijn gezin uit Engeland overkomen. Met de vernieuwingen die hij doorvoerde daar in Verviers bracht William Cockerill de Industriële Revolutie naar het Europese Continent. Om als Engelsman onverdacht te zijn en om ongestoord zijn gang te kunnen gaan, liet hij zich en zijn gezin in 1810 nationaliseren.

Vaart de Volkeren

Toen zijn zoon John na diens pensionering in 1813 het roer overnam, ging het hard met België. John Cockerill bouwde de eerste hoogovens op cokes van België. Cokes die dankzij de vele steenkolenmijnen in de buurt van Luik in grote mate voorhanden waren. Hierdoor kreeg de staalindustrie een enorme boost. In de fabrieken van John Cockerill werden textielmachines, stoommachines, kanonnen en bruggen gebouwd. In 1835 kwamen daar de spoorstaven voor de eerste spoorwegen van België en het Europese vasteland bij. Het in 1830 van Nederland onafhankelijk geworden België had niet zulke mooie transportmogelijkheden als haar noorderbuur. De rails werden de ijzeren rivieren. Op 5 mei 1835 reed ‘De Pijl’ over het staal van John Cockerill van Brussel naar Mechelen. Daarmee was de industrialisatie van België een feit en is de naam van John Cockerill hier voor altijd mee verbonden.

Erfenis

Met John Cockerill zelf ging het minder goed. In 1839 leek een nieuwe oorlog met Nederland op handen en haalden alle Belgen hun geld van de bank en ging hij bijna failliet. Op zoek naar fondsen reisde hij zelfs naar Sint-Petersburg waar hij onderhandelde met Tsaar Nicolaas I, de zoon van de tsaar die zijn vader gevangen wilde zetten. Op de terugreis kreeg hij in Warschau tyfus en overleed hij daar op 19 juni 1840 op 49-jarige leeftijd. Maar België zou een van zijn grootste zonen nooit vergeten. In 1867 werd zijn lichaam naar Seraing gebracht waar vier jaar later een standbeeld van hem werd onthuld. Ook op het Place du Luxembourg in Brussel kwam een beeld van hem met aan zijn voeten enkele van zijn staalarbeiders te staan. In 1927 hield Koning Albert I niet toevallig in de Cockerill-fabrieken zijn beroemde ‘Toespraak van Seraing’. Deze toespraak wordt gezien als de start van enkele van de belangrijkste Belgische wetenschappelijke onderzoeksinstellingen. John Cockerill werd daarin als lichtend voorbeeld regelmatig aangehaald. Diens leus ‘Courage to the last‘  werd hier geadopteerd als geldend voor het hele Belgische volk. Dat gold in die jaren in ieder geval voor de Belgische wielrenners. Zij reden in de periode tussen de wereldoorlogen maar liefst negen van de 21 keer in het geel Parijs binnen. Op hun stalen ros.

17
Mei
14

Wielrennen, een explosieve sport

Giro in BelfastFrankrijk, Italië en Spanje. Al meer dan een eeuw zijn met name deze landen tijdens grote rondes het toneel van strijd en passie in de wielersport. Soms maakt die passie echter plaats voor protest. Van ontevreden boeren tot bijna op straat gezette werknemers van een autofabriek. Soms loopt dit protest helaas uit de hand.

 

Eerste bom onder een ronde

In 1968 liet de ETA voor het eerst van zich horen tijdens de de 15e etappe van de Vuelta. Op weg van Vitoria naar Pamplona ontplofte op zestig kilometer van de finish, op de flanken van de Col de Urbasa een bom. Vlak nadat de Bask Juan María Uribezubia de plek was gepasseerd werd er een gat van een 80 centimeter diep en een meter in doorsnee in het wegdek geslagen. Het hele peloton dat ruim twee minuten later langskwam, moest in de remmen. Na een oponthoud van bijna een half uur werd besloten de wedstrijd te annuleren en als niet gereden te beschouwen. De volgende dag ging het peloton onder zware bewaking van Pamplona naar San Sebastian. Toch slaagden betogers erin om op het Franse deel van de etappe honderden spijkers op de weg te strooien. Spaanse en Franse agenten slaagden er ternauwernood in met takken de spijkers van de weg te vegen. Alleen enkele volgauto’s kregen een lekke band. Ook in 1977 en 1978 zou de ETA nog van zich laten horen. Voor de organisatoren was dat het sein om het Baskenland bijna 35 jaar te mijden.

 

Roze met een donker randje

Eddy Merckx was die 28e mei 1974 in de Giro in de tijdrit rond Forte dei Marmi als vanouds superieur. Die ochtend was er twee uur noordelijker in Brescia een anti-fascistische demonstratie aan de gang. Totdat op de Piazza della Loggia aldaar een bom in een vuilnisbak ontplofte. Toen aan het eind van de dag de balans werd opgemaakt was de bijna roze trui van Merckx totaal ondergeschikt aan de acht doden die er in Brescia vielen te betreuren. De organisatie besloot direct de etappe van de volgende dag te annuleren. Die dertiende etappe werd uiteindelijk een dag later gereden en Eddy Merckx zou in de 14e etappe alsnog het roze pakken en uiteindelijk ook zijn vijfde en laatste overwinning in de Giro pakken.

 

Doping en bommen

De Vuelta kwam weliswaar niet meer door Baskenland, maar de Tour nog wel. Zo ook in 2007. Op 28 juli van dat jaar voerde de zestiende etappe naar de Col d’Aubisque korte tijd over Spaanse wegen. Vlak voordat de renners zouden passeren ontploften vlakbij het plaatsje Belagua twee kleine bommen. De ETA had vantevoren telefonisch gewaarschuwd  en ook die middag kon de oplettende tv-kijker op het wegdek, waar Rasmussen zijn finest hour beleefde, regelmatig de witgekalkte woorden ETA zien staan. Dat dit voorval verder de kolommen van de kranten niet haalde, had alles te maken met de doping die de Tour ook dat jaar in zijn ban hield. Die woensdag was Vinokourov uit de ronde gehaald vanwege bloeddoping en een dag later zou de Rabo-ploeg de in het geel gehulde Deen in de bus houden. Diens onduidelijke whereabouts gaven zoveel stof tot schrijven dat de bommen door vrijwel niemand werden gehoord en gezien.

 

Bijna ontploft

Dit jaar startte de Giro in het ooit zo onrustige Noord-Ierland. Fietsend door Belfast, aangemoedigde door katholieken en protestanten leken de jaren van de ‘Troubles’ verder weg dan ooit. Op de weg terug naar Italië werd ook nog Dublin, de hoofdstad van de republiek Ierland aangedaan. Uitgerekend hiervandaan kwam het bericht dat op zondag 11 mei een IRA-bom onschadelijk was gemaakt. Een 55- jarige Noord-Ier uit Belfast was opgepakt. Als lid van de Real-Ira, ook verantwoordelijk voor de aanslag in 1998 in Omagh, waarbij 29 doden vielen, zou hij het hebben gemunt hebben op de langstrekkende wielerkaravaan. Met de schrik in de benen vertrokken de renners dan ook naar het altijd rustige Italië, waar de sportieve strijd nog tot en met 1 juni voortduurt. Hopelijk blijft het bij sportieve slachtoffers.

05
Mrt
14

Koude Oorlog of wordt de soep niet zo heet gegeten?

de KrimEen poging tot duiding van het conflict rond de Krim. Ik doe dit met mijn beperkte historische kennis, dus wie weet zit ik er helemaal naast. Ik wil het toch delen om het zwartwitte uit de huidige discussie te halen.

Het westelijk deel van Oekraïne was tijdens de Tweede Wereldoorlog lange tijd door de Duitsers bezet. In eerste instantie werd dat door grote delen van de bevolking als positief ervaren. Op deze manier hoopten zij op onafhankelijkheid van Oekraïne los van de Sovjet-Unie. Onder die voorstanders zaten grote groepen die ook de anti-Joodse sentimenten van de Duitsers deelden. Na de oorlog, toen de Sovjet-Unie weer een geheel werd, is in mijn ogen niet goed omgegaan met de verschillende oorlogssentimenten. In met name het westen van Oekraïne woonden nog steeds grote groepen mensen die anti-Moskou, maar ook anti-Joods waren. Misschien waren de anti-Joodse acties van Stalin tijdens de laatste jaren van zijn leven en het Krim-cadeautje van Chroetsjov ook wel bedoeld om deze groepen tevreden te stellen. Er wordt steeds gesteld dat Chroetsjov als Oekraïner dit cadeautje gaf. Weliswaar woonde en werkte deze opvolger van Stalin een groot deel van zijn leven in het oosten van Oekraïne, maar toch was hij Rus van geboorte.

Toen begin jaren ’90 de Sovjet-Unie uiteenviel en Oekraïne onafhankelijk werd, bleef de Krim vanzelfsprekend Oekraïens. Alleen had de Sovjet-Unie hier wel zijn belangrijke Zwarte-Zeevloot en die werd na het uiteenvallen Russisch. Een anomalie was geboren. Sebastopol werd als het ware verhuurd aan de Russen. Zolang er een stabiele, liefst pro-Russische regering in Kiev zetelde was er weinig aan de hand. Tot het moment dat iemand als Janoekovitsj teveel met Moskou ging flirten. Vanaf dat moment kwamen de aloude anti-Moskou sentimenten in het westen van het land steeds meer terug naar boven. Veel van die mensen koesteren ook ultra-rechtse sympathieën. Dit zijn de fascisten waar Poetin het de hele tijd over heeft. Dit geldt niet voor de algehele oppositie, maar is toch een aanzienlijk deel ervan. Ik hoorde hier voor het eerst van toen de eerste massale protesten in Kiev waren geluwd en er op sommige barricaden alleen nog werd geprotesteerd door jonge mannen. Dit zouden volgens de berichten vooral ultra-rechtse jongeren zijn. Vrouwen, kinderen, ouderen maar ook de media waren op deze barricaden niet welkom. Korte tijd later escaleerden deze protesten en vielen de eerste doden. Ik weet niet of ultra-rechts hiervoor helemaal of gedeeltelijk verantwoordelijk is, maar ergens speelt dit volgens mij wel een rol. Een rol waar Poetin nu dankbaar gebruik van maakt door de gehele nieuwe regering fascistisch te noemen.

Neem daarbij het feit dat de oude Sovjet-elite, en Poetin als oud-KGBer en baas van diens opvolger de FSB hoort daar zeker bij, het uiteenvallen van het communistische rijk nooit heeft kunnen verkroppen. Het liefst zien zij alle voormalige Sovjet-republieken weer terugkeren in de schoot van moeder-Moskou. De krampachtige houding t.o.v. de republieken op de Kaukasus en het conflict met Georgië in 2008 zijn daar sprekende voorbeelden van.

Tegelijkertijd weet ook Poetin dat tanks en vliegtuigen vandaag de dag geen middel zijn om de tijd terug te draaien. Moskou zal nooit Sebastopol opgeven, maar zal tegelijkertijd ook niet openlijk de oorlog verklaren aan Oekraïne om de Krim te veroveren. Ten eerste zal hij met krachtige blufpoker de vlootbasis beschermen en mocht er een volksraadpleging komen waarin de meerderheid van de bevolking de Krim graag bij Rusland ziet zal hij daar niet van afzien. Maar de Krim is niet zijn doel – want zo rijk is dit gebied verder ook niet – als de Zwarte Zeevloot maar rustig kan blijven liggen. Ik verwacht dan ook een compromis waarbij er een corridor wordt geschapen tussen Rusland en Sebastopol. Niet voor niets wordt er al gesproken van een brug naar de Krim. Hopelijk wordt dit ook een symbolische brug zodat de wereldwijde Koude Oorlogssentimenten terug de koelkast in kunnen.

28
Dec
13

Utrecht, wielerhoofdstad van Nederland

dompleinDankzij de uitverkiezing tot Tourstartplaats lijkt Utrecht een beetje de wielerhoofdstad van Nederland te worden. Na het bezoek van de Giro d’Italia in 2010 is de Domstad in 2015  het toneel van Le Grand Départ, de start van de Tour de France. Wat heeft Utrecht eigenlijk voor historische banden met Italië en Frankrijk? En waarom moet de Tour de France zeker over het Domplein fietsen?
Met betrekking tot Italië is het te kort door de bocht om te zeggen dat Utrecht en finishplaats Milaan beide getooid gaan met de titel Domstad. De geschiedenis gaat namelijk veel verder terug. Dankzij de Italianen, die tweeduizend jaar geleden nog als Romeinen rondliepen bestaat Utrecht überhaupt. Het Domplein waar nu de Domkerk en zijn sinds 1674 geïsoleerd staande toren staan, was vlak na het begin van de jaartelling het eerste stukje Utrecht. De Romeinen bouwden hier rond 50 na Christus een castellum, een legerplaats. Nadat de Romeinen in 9 na Christus in het Teutoburger Wald door de Germanen onder leiding van Arminius waren verslagen besloten ze de bosrijke gebieden ten noorden van de Rijn te laten voor wat ze waren. De Rijn werd de noordgrens van het grote Romeinse Rijk en overal langs die Rijn werden legerplaatsen aangelegd. De legerplaats die hier werd gebouwd noemden de Romeinen Trajectum, een doorwaadbare plaats in de Rijn die toen hierlangs naar de Noordzee stroomde. In de grond rond het Domplein zijn op verschillende plekken nog resten van de muur die de legerplaats omsloot nog te vinden.
En van Italië is het dan een kleine stap naar Frankrijk, ook al gaat dit via Hongarije. Daar kwam namelijk Sint Maarten of eigenlijk Martinus rond 350 na Christus vandaan. Martinus werd als volwassen man, als zoon van een militair, officier in het Romeinse leger. Hij is beroemd geworden toen hij bij Amiens in Noord-Frankrijk aankwam en daar bij de toegangspoort een bedelaar tegenkwam. Het was hartje winter en Martinus had alleen zijn zwaard en zijn mantel. Hij aarzelde niet, pakte zijn zwaard, sneed zijn mantel in tweeën en gaf de helft aan de bedelaar. Een paar honderd jaar later werd het christelijk geloof door een zekere Willibrord naar Utrecht gebracht. Omdat hij een enorme fan was van Sint Maarten werd Utrecht uiteindelijk onlosmakelijk met hem verbonden. Dit wetende is het ook duidelijk waarom het wapen van Utrecht roodwit is. Het rode vlak stelt de halve mantel voor die Sint Maarten nog droeg nadat hij de helft had weggegeven. Het witte vlak is zijn witte onderrok die nu zichtbaar werd. Martinus was ook een van de belangrijkste verspreiders van het Christendom in Frankrijk en werd bisschop van de stad met de toepasselijke naam Tours.
24
Dec
13

Kerstmis 2013

Imagine there’s no heaven

It’s easy if you try

No hell below us

Above us only sky

Imagine all the people

Living for today… 

Met de oortjes van zijn iphone in, hoort Cas helemaal niets. Behalve natuurlijk zijn favoriete zanger. Hij fietst door de heldere nacht. Geen wind, geen wolken en bijna geen maan. Zijn dynamo slipt in de natte bladeren en de duisternis grijpt hem bij de keel. Heel even voelt hij zich een eenzame ruimtevaarder.

Imagine there’s no countries

It isn’t hard to do

Nothing to kill or die for

And no religion too

Imagine all the people

Living life in peace…

Waar het bos ophoudt, gaat de lamp weer aan en keert hij terug op aarde. Cas ziet nu dat het hem is gelukt, hij is verdwaald. Het asfalt heeft plaats gemaakt voor schelpen.  Alleen de branding ontbreekt. Snel slaat hij linksaf.

You may say I’m a dreamer

But I’m not the only one

I hope someday you’ll join us

And the world will be as one 

Aan de horizon ziet Cas een heldere ster. Met staart? Hij weet dat de zon een herhaling van Bethlehem heeft voorkomen. Net op tijd kan hij de tegenligger ontwijken. Heel even door het gras. Terug op de schelpen is de voorband leeg. Lopend gaat hij verder.

Imagine no possessions

I wonder if you can

No need for greed or hunger

A brotherhood of man

Imagine all the people

Sharing all the world… 

Het water likt aan zijn broekspijpen. Langzaam voelt hij zijn voeten nat en zijn tenen koud worden. Cas laat de fiets los en loopt nog een paar meter door. Het zout bijt aan de blaren op zijn hak. De golf verrast hem.

You may say I’m a dreamer

But I’m not the only one

I hope someday you’ll join us

And the world will live as one 

Als hij wakker wordt, is de muziek gestopt. Zijn lief warmt hem met al haar armen.




Archief

Tweets