Author Archive for



15
Jul
14

De Tour van 1914. Een eerbetoon in 15 etappes, deel 8

8e etappe Perpignan – Marseille over 370 km (12 juli 1914)

et 8 nieuwsZo halverwege de Tour wordt de situatie in Europa duidelijk spannender. Het Franse Temps meldt dat er een buitengewone militaire activiteit in Oostenrijk-Hongarije heerst. Er wordt melding gemaakt van troepenverplaatsingen van Boedapest naar de Servische grens. Aan de Servische kant ‘wordt eveneens hard gewerkt’ meldt de krant. Een kolom lager valt te lezen dat in datzelfde Boedapest een voormalige secretaris van koning Ferdinand van Bulgarije is opgepakt. Hij wordt verdacht van spionage voor Rusland. Een lang artikel over het gevaar van Japan als opkomende staat op zoek naar grondstoffen voor zijn snel groeiende bevolking en economie, eindigt met de volgende zin: “Gevaarlijker dan de Japanners zijn de twistzoekers en oorlogsstokers in Europa.” Tegelijk lezen we dat de landen van de Triple Entente (Rusland, Frankrijk en Engeland) Servië oproepen krachtiger tegen de anarchistische organisaties op te treden en tevens andere maatregelen te nemen, “Welke de openbare meening in Oostenrijk-Hongarije gerust kunnen stellen,” schrijft de Middelburger Courant op 11 juli. Van een Europese oorlog lijkt nog lang geen sprake. De renners kunnen met een gerust hart noordwaarts fietsen.

De winnaars

8e et octave-lapize-bikeVergeefs zoeken de renners langs de boorden van de Middellandse Zee naar verkoeling. Zelfs het beetje wind dat de renners weten te vangen, versterkt de hitte alleen maar. Verdoofd zoekt het peloton zijn weg naar Marseille. Zelfs een valpartij van leider Philippe Thys zet de anderen niet aan tot demarrages. Een groep van 25 rijdt het velodrome van Marseille binnen. Alsof men over voorkennis beschikt laat men oud-winnaar Octave Lapize deze etappe aan zijn palmares toevoegen. Het is namelijk zijn allerlaatste overwinning. In de top van het algemeen klassement verandert er niks, Thys blijft comfortabel op kop, voor Pelissier en Alavoine.

De verliezers

8e et 180px-Engel,EmileDe grote verliezer van deze dag is Emile Engel. De etappe-winnaar van de rit naar Brest krijgt in de finale ruzie met een official van de Tour. Hij wordt vierde in de uitslag van de etappe en vindt waarschijnlijk dat hij op het podium thuishoort. Het komt tot een handgemeen en Engel wordt gediskwalificeerd. Hoewel Henri Desgrange nog bemiddeld heeft om Engel weer terug te krijgen in de Tour, zien we de Fransman niet meer terug. Hij komt als Emile Georges Engel op 5 april 1889 in Colombes op de wereld. Emile is prof tussen 1911 en 1914 en neemt twee keer deel aan de Ronde van Frankrijk. In 1913 wordt hij verdienstelijk 10e en dit jaar wint hij zijn etappe. Zijn favoriete klassieker was Parijs – Tours. Hij rijdt drie keer top tien en na een 3e plaats in 1910, is hij dit jaar zelfs 2e geworden achter de Zwitser Oscar Egg. Zijn oudere broer Louis is eveneens beroepswielrenner. Als een paar weken na zijn uitsluiting de oorlog uitbreekt, komt hij bij het 72e 8e et 180px-Engel,Emile_OVLinfanterieregiment terecht. Dit regiment is begin september bij de eerste slag om de Marne betrokken. Hier komt de snelle Duitse opmars richting Parijs tot stilstand en kan het von Schlieffenplan de prullenbak in. Tussen 5 en 12 september wordt er ten noordoosten van Parijs zwaar gevochten. Iedereen kent de verhalen van de taxi’s van Parijs die massaal worden ingezet om steeds meer militairen naar het front te vervoeren. Aan beide zijden vallen in een goede week tijd honderdduizenden slachtoffers. Het gevolg is dat de strijd verzandt in een vier jaar durende loopgravenoorlog. Een van de vermisten aan Franse kant is de oud-wielrenner Emile Engel. Op 25 mei 1917 wordt zijn overlijden officieel. Op 10 september 1914 is hij gesneuveld bij het plaatsje Maurupt-Le-Montois.

8e et neffatiEen andere opmerkelijke renner in de Tour is de Tunesiër Ali Neffati. Hij was vooral een opvallende verschijning omdat hij altijd fietste met een fez op. Vorig jaar was hij de allereerste Afrikaan in de Tour. Helaas moest hij toen al in de 4e etappe opgeven. In de eerste Pyreneeën-etappe is hij door een auto van de organisatie aangereden en moet hij eigenlijk de strijd staken. Hij mag twee dagen later toch weer van start. Helaas is dat uitstel van executie. In de etappe langs de Middellandse Zee geeft hij alsnog op. Hoewel hij na de oorlog weer naar Europa komt om te fietsen, rijdt hij nooit meer de Tour de France. Tenminste niet als wielrenner. Hij gaat zich vooral toeleggen op de zesdaagse en stopt in 1930 met fietsen. De tientallen jaren daarna is hij chauffeur voor de tourorganisatie. Op 19 april 1974 komt hij op 79-jarige leeftijd om het leven als hij wordt geschept door een tram.

Ik heb heel veel gehad aan:

de site Renners in de Grote Oorlog

het boek: The Shattered Peloton: The devastating impact of world War I on the Tour de France (Graham Healy)

Advertenties
14
Jul
14

De Tour van 1914. Een eerbetoon in 15 etappes, deel 7

7e etappe Luchon – Perpignan over 323 km (10 juli 1914)

et 7 servenDe hitte die de renners in de Tour teistert, zegt nog niet veel over de oplopende temperatuur in Europa. Nu de kroonprins en zijn vrouw zijn begraven beginnen de onderzoeken naar de moord. Wie zitten hier achter? In hoeverre is Belgrado en dus Servië verantwoordelijk? Een Duitse krant weet te melden, lezen wij in de Nieuwe Tilburgsche Courant, dat alle beschaafde staten tegen een groot Servendom zijn. Want dat is schadelijk voor de ‘Europeesche vrede.’ Opmerkelijk dat in dit verband wel Engeland, maar niet Frankrijk en Rusland worden genoemd. In diezelfde Nieuwe Tilburgsche Courant lezen we dat de Weense correspondent van de Echo de Paris weet te melden dat Oostenrijk-Hongarije geen oorlogszuchtige bedoelingen heeft. Maar de oorlog die onvermijdelijk gaat komen is soms toch al iets zichtbaarder. In het Bataviaasch Nieuwsblad staat dat de Russische landweeroefeningen en proefmobilisaties in Oostenrijk worden gezien als een poging om ‘Servië in den rug te dekken.’ Iets verderop lezen we dat in Berlijn Servische studenten zijn aangehouden met revolutionaire geschriften. De renners in de Tour maken zich voorlopig alleen nog maar druk of ze genoeg te drinken hebben onderweg.

De winnaars

7e et alavoine_j6De blijdschap van Henri Desgrange duurde helaas slechts één dag. Ondanks bergen als de Col de Portet d’Aspet en de Col de Puymorens vonden de toppers het te heet om elkaar het vuur te na aan de schenen te leggen. De top drie komt in een groepje van vijf over de finish in Perpignan. De etappe wordt gewonnen door Jean Alavoine, de oudere en succesvollere broer van de al eerder gememoreerde Henri Alavoine. Hij stond in de Tour van 1909 al op het podium, door als derde in Parijs aan te komen. Ook dit jaar wordt hij derde. Na de oorlog, waarin hij dus zijn broer verliest, wordt hij zelfs nog twee keer – in 1919 en 1922 – tweede. Beide keren achter de Belg Firmin Lambot. Wat betreft etappezeges in de Tour de France staat hij op de achtste plaats aller tijden met maar liefst 17 overwinningen. In 1920 waagt hij zich zelfs de grens over naar Italië en wordt 3e in de Giro van dat jaar, waarin hij ook een etappe pakt. Achter Alavoine wordt Marcel Buysse vandaag tweede. De Belg is ook iemand om rekening mee te houden, want vorig jaar werd hij in zijn tweede Tour derde, nadat hij een jaar eerder bij zijn debuut gelijk vierde was geworden. Al had hij gisteren bijna  veertig minuten moeten toegeven op de aanvoerder van de ranglijst, Philippe Thys die vandaag derde wordt. De top vijf wordt gecomplementeerd met de verliezers van gisteren, Henri Pelissier en Jean Rossius.

De verliezers

7e et Guyon 640px-Monument_AnnemasseOp iets meer dan een uur komt vandaag de Zwitser Emile Guyon als 24e binnen. Als tweedejaars prof rijdt hij dit jaar zijn eerste Tour de France. Naarmate de Tour vordert lijkt hij steeds beter te gaan rijden. Hij komt uiteindelijk als 43e op bijna 31 uur achterstand in Parijs aan. Hoewel hij uit het neutrale Zwitserland komt, meldt hij zich aan het begin van de oorlog als vrijwilliger aan. Waarschijnlijk is hij bevriend met collega Henri Alavoine. Hij wordt ook piloot bij de ‘1e groupe Aviation MPLF’. En net als Henri Alavoine stort hij neer in de buurt van Pau. Ruim twee jaar later, slechts twee maanden voor het einde van de oorlog, overlijdt Emile Guyon in de rang van korporaal op 6 september 1918 als ook zijn vliegtuig neerstort.

 

 

 

Ik heb heel veel gehad aan:

de site Renners in de Grote Oorlog

het boek: The Shattered Peloton: The devastating impact of world War I on the Tour de France (Graham Healy)

 

13
Jul
14

De Tour van 1914. Een eerbetoon in 15 etappes, deel 6

6e etappe Bayonne – Luchon over 326 km (8 juli 1914)

et 6 laffe aardigheidOok als de Tour de Pyreneeën intrekt valt het met de oorlogsdreiging in de Nederlandse kranten reuze mee. Er is wel sprake van animositeit tussen Servië en Oostenrijk-Hongarije. Er komen meldingen binnen van bijvoorbeeld gewelddadigheden tegen Serven binnen de grenzen van de Donau-monarchie. Zo raadt men Serven af naar Oostenrijks-Hongaarse badplaatsen te gaan, “wijl zij daar vermoedelijk aan chicanes blootstaan.” Maar nergens wordt gesproken over een uit de hand lopen van dit conflict. Over een actie bij het Servisch consulaat in Amsterdam waar het Servisch wapenschild is vervangen door een in bloed gedrenkte lap wordt laconiek bericht. “Oorlog met Servië dus?” Luidt het cynische commentaar van de krant op dit bericht. Cynisch, want het bericht wordt afgesloten met de conclusie dat het hier “een laffe aardigheid of kwajongensstreek” betreft. De renners in de Tour zullen dus ook weinig meekrijgen van het naderende onheil.

De winnaars

et 6 firmin lambotVandaag krijgt Henri Desgrange dan zijn zin. Dit is de reden waarom hij enkele jaren geleden de Pyreneeën heeft opgenomen in de Tour de France. Eindelijk krijgt hij zijn strijd en ontstaan er duidelijke tijdsverschillen. De vier bergen die vandaag moeten worden bedwongen zijn zo klassiek dat ze eigenlijk ieder jaar in de Tour de France moeten worden opgenomen. En dan in de volgorde zoals ze ook in 1914 worden bedwongen. Eerst de Col d’Aubisque, daarna de Col du Tourmalet, vervolgend de Col d’Aspin en tenslotte de Col de Peyresourde. In 1914 zijn de wegen over deze passen nog onverhard en moet de derailleur nog worden uitgevonden.

Henri Pelissier heeft bedacht dat dit zijn dag gaat worden. Al op de flanken gaat hij samen met de winnaar van de twee voorgaande etappes, Oscar Egg op avontuur. Op de top is hun voorsprong zo groot dat Pelissier virtueel bovenaan staat. Met nog drie beklimmingen te gaan lijkt hij hier de Tour te gaan beslissen. Tijdens de beklimming van de Tourmalet komt Pelissier echter de man met de hamer tegen. Sinds Jan Ullrich in 1998 de Tour naar Les Deux Alpes zo de Tour aan Pantani verloor, weten wij dat dit een hongerklop is. Totaal zonder energie grabbelt hij drie kilometer omder de top naar het eten in zijn zakken. Zelfs de kracht in zijn vingers is weg en meer dan de helft valt op de grond. Hij probeert door te klimmen, maar is alle snelheid kwijt en valt op het gras langs de kant van de weg. Een voor een wordt hij, zonder dat hij het merkt, door alle favorieten ingehaald. Met de fiets aan de hand wandelt Pelissier naar de top om in de afdaling langzaam weer een beetje op krachten te komen. Helaas voor Pelissier overkomt hem tijdens de beklimming van de Aspin hetzelfde. Hij is zo kapot, dat hij in het zachte gras in slaap valt. Als zijn teammaat Emile Georget hem even later niet achterop was gekomen en hem niet had wakker gemaakt, zou hij daar misschien wel de nacht hebben doorgebracht. Nu lijkt hij helemaal hersteld.  Op weg naar Luchon slaagt hij er nog in menig concurrent bij te halen en komt hij toch nog als vierde over de streep. De etappe wordt gewonnen door de Belg Firmin Lambot. Die heeft een voorsprong van ruim zeven minuten op zijn landgenoot Philippe Thys. Hij is nu alleen leider in het klassement, want Jean Rossius verliest vandaag bijna een uur op hem. Thys pakt ook ruim een half uur op de Henri Pelissier die nu tweede staat, maar de Tour vandaag verloren lijkt te hebben.

De verliezers

6e et Girardengo_c4De Tour van 1914 zit niet alleen vol met helden uit het verleden, maar ook helden van de toekomst laten hier hun gezicht zien. Een van die toekomstige helden is de Italiaan Constante Girardengo. Hij is op dat moment al tweevoudig Italiaans kampioen en zou nog zeven titels aan zijn palmares toevoegen. Daarnaast zal hij zes keer Milaan – San Remo en drie keer de Ronde van Lombardije op zijn naam schrijven. Ook als ronderenner wordt hij een van de groten uit de Italiaanse wielergeschiedenis met twee keer de eindwinst in de Giro, waar hij ook nog 30 etappes zal gaan winnen. Maar deze dag door de Pyreneeën is zijn allerlaatste ooit in de Tour de France. Na weer een valpartij houdt hij het voor gezien en keert hij definitief terug naar Italië.

et 6 tahureEen andere renner die vandaag afstapt is de Fransman Emile Lachaise. Hij is op 13 oktober 1880 in Lyon geboren en sinds 1909 beroepsrenner. Hij is het totaal oneens met Henri Degrange dat de Pyreneeën een goede aanvulling zijn op het Tour-parcours. In 1909 haalde hij Parijs en werd hij knap 20e achter winnaar Francois Faber. In 1910 is hij er niet bij en vanaf 1911 stapt hij in elke Tour af op het moment dat de weg te steil omhoog gaat. Geen enkele keer slaagt hij erin de Pyreneeën te bedwingen. Zo ook in 1914. Helaas staat nergens in de annalen wanneer hij precies is afgestapt. Heeft hij de Aubisque nog bedwongen? Dwong de duisternis hem de Tourmalet met de fiets aan de hand af te dalen? We zullen het helaas nooit weten. Ruim een jaar later, Emile Lachaise is dan sergeant bij de 10e compagnie van het 52e regiment Infanterie, raakt hij op de eerste dag van de 2e Slag van de Champagne vermist in de buurt van Tahure. Deze slag begint op 25 september 1915. et 6 front tahureJoffre zet het 2e en 4e leger onder leiding van generaal de Castelnau in om tussen Aubérive en Massige de vijand te breken. Over een lengte van 24 kilometer wordt drie dagen lang onafgebroken op de Duitsers geschoten. Op de avond van de 27e zijn de Fransen vier kilometer opgeschoten, maar van een beslissende overwinning is geen sprake. Tegenover de 25.00 Duitse gevangenen staan 138.000 doden, gewonden en vermisten aan Franse kant. Een van die vermisten is de oud-wielrenner Emil Lachaise. Zijn overlijden wordt op 30 april 1920 officieel door de uitspraak van een Franse rechtbank. Zijn botten liggen misschien nog ergens onder de grond of tussen de duizenden andere anonieme botten in het ossuarium van Sommepy – Tahure.

 

Ik heb heel veel gehad aan:

de site Renners in de Grote Oorlog

het boek: The Shattered Peloton: The devastating impact of world War I on the Tour de France (Graham Healy)

12
Jul
14

Geografie van de Tour; De koude Vogezen

Vogezen Barbey-Seroux_Champ_de_RochesDe renners komen vandaag net niet door het dal van de Vologne. Iedereen die naar de finish in Gerardmer gaat moet eigenlijk eerst even hier gaan kijken. Want er is meer dan bomen en bos op de hellingen van dit prachtige dal: velden vol met losse keien en rotsen!

 

Mysterie

Lokale bewoners noemen dit ‘Het Mysterie van Barbey-Seroux’. Midden in het bos ligt een gebied van 40 meter breed en bijna 400 meter lang bezaaid met keien en rotsen. Sommige zijn enkele decimeters groot, andere meer dan manshoog.

 

Het goud van de duivel

Omtrent het ontstaan doen de wildste verhalen de ronde. Waarbij in de donkere bossen van de Vogezen ook de duivel zijn rol speelt.  Deze zou zijn goud onder deze rotsen hebben verstopt. Maar niet goed genoeg voor het geoefende oog van de ekster. Al het goud werd door de vogel meegenomen. Toen hij erachter kwam dat alles was verdwenen stikte hij in zijn woede. Sindsdien liggen de rotsen er kaal en onbedekt bij. Zodat iedereen kan zien dat het goud van de duivel echt is verdwenen.

 

IJzige tijden

Er is ook een meer wetenschappelijke verklaring. Op een warme zomerdag kunnen wij het ons niet voorstellen. Iets meer dan tienduizend jaar geleden waren de bergen hier bedekt met sneeuw en ijs. Gletsjertongen zochten hun weg door de dalen naar beneden. In sommige van die dalen, zoals straks bij Gerardmer zien we nog meren liggen. In andere dalen houden de bomen dit koude verleden voor ons verborgen.

 

Veld vol rotsen

De vorst en de gletsjers braken de rotsen in grote en kleine brokken. Vastgevroren in het ijs werd deze chaos van klei en kei meegenomen naar beneden. Totdat het ijs begon te smelten. Rivieren van smeltwater stroomden over deze zogenaamde morenen. De klei en de kleinste kiezels spoelden weg, de keien en rotsen bleven achter.  Op de meeste plaatsen raakten de hellingen begroeid met bos. Waar de wortels geen houvast vonden zien we zo’n veld vol stenen zoals bij Champ de Roches. Wanneer je er overheen loopt is een extra trui geen overbodige luxe. De wind is hier altijd iets kouder.

 

 

 

 

 

 

11
Jul
14

De Tour van 1914. Een eerbetoon in 15 etappes, deel 5

5e etappe La Rochelle – Bayonne over 376 km (6 juli 1914)

nieuws 5e etMochten de renners het Nederlands machtig zijn en de Nederlandse kranten in die dagen lezen, dan valt het met de internationale dreiging reuze mee. Het Rotterdams Nieuwsblad schrijft dat van eerder genoemde anti-Servische betogingen in Weenen geen sprake is. Elders lezen we dat een Duits en Engels eskader elkaar ontmoeten en hartelijke telegrammen wisselen. Admiraal Warrender schrijft: “Kameraden in het verleden en voor altijd!” Ook komt de begrafenis van het kroonprinselijk paar nog aan de orde. Dagblad De Tijd windt zich op over de kleinzieligheid van het Oostenrijkse hof. Het hof betoont geen hoge eer aan de kroonprinses omdat zij niet ‘eberbürtig’ is. Daarom worden de stoffelijke overschotten niet overdag naar hun laatste rustplaats vervoerd, maar helemaal anoniem midden in de nacht. Alleen in Het Volk lees ik dat ‘Het Servische Gevaar’ wel degelijk tot een wereldoorlog kan leiden. Zij verwachten echter dat de arbeidersklasse in zowel Servië en Oostenrijk-Hongarije dit zal voorkomen. In het Bataafsch Nieuwsblad lezen we dat ook de Entente scheurtjes vertoont. Zo is er onenigheid tussen Rusland en Engeland inzake Britse olieconcessies in Perzië. Een wereldoorlog lijkt dus nog ver weg.

De winnaars

Om hun energie te sparen voor de Pyreneeën die in de verte steeds duidelijker opdoemden, gebeurde er deze rit nog minder dan tijdens de vorige etappe. Geen ontsnappingen en demarrages, alleen lekke banden en andere pech die zorgen voor achterstand of uitval. Een groep van 28 man met daarbij alle favorieten reeds op de finish in Bayonne af. Henri Desgrange, de grote man achter de Tour, zag dit alles tandenknarsend aan. “Het peloton gedroeg zich meer dan 300 kilometer als een kabbelende rivier. Dit is al de 5e etappe dat er niks is gebeurd,” schijnt hij vertwijfeld te hebben geroepen.  Net als twee dagen eerder is het de Zwitser Oscar Egg die zegevierend over de meet gaat,

De verliezer

5e et Henri alavoineMee voorin blijven is alleen voor de sterksten en gelukkigsten weggelegd. Daar hoort Henri Alavoine, broer van de succesvollere Jean Alavoine niet bij. Zijn oudere broer zat namelijk wel in de kopgroep en zou als derde Parijs halen. Henri Alavoine wordt die dag 73e op ruim tweeëneenhalf uur van Egg. Hij rijdt de Tour wel uit en wordt 52e op bijna 74 uur achter de winnaar.

Henri Alavoine wordt op 6 maart 1890 in Parijs geboren. Van 1909 tot 1914 is hij profrenner en meestal rijdt hij in dienst van zijn broer Jean. Elk jaar rijdt hij de Tour de France. Alleen in 1910 en 1911 rijdt hij deze niet uit. In 1913 haalt hij met een 25e plaats zijn hoogste notering. Daar moet wel bij worden opgemerkt dat hij daarmee de laatste plaats bezet. Ook rijdt hij een paar keer Parijs – Roubaix en Parijs – Tours. Een 15e plaats in deze laatste koers in 1910 is zijn beste prestatie.

Ook in de oorlog is hij een stuk minder fortuinlijk dan zijn broer. Hij is korporaal in de ‘1e groupe Aviation MPLF’. Ergens half juli 1916 stort het vliegtuigje waarin hij samen met sergeant A. Debrieu zit, neer in de buurt van Pau. Op 19 juli overlijden Debrieu en Henri Alavoine in het ziekenhuis van die stad aan hun verwondingen.

 

Ik heb heel veel gehad aan:

de site Renners in de Grote Oorlog

het boek: The Shattered Peloton: The devastating impact of world War I on the Tour de France (Graham Healy)

11
Jul
14

Geografie van de Tour; De onthoofding bij Toul

maas moezel meurtheVandaag heeft de Tour oog voor geschiedenis. Rijden langs Verdun is een hommage aan de wielrenners die hier stierven. Vrijwel nergens werd zwaarder gevochten dan rond Verdun. Maar ik wil stilstaan bij een ander stukje historie, geografische historie. Veertig kilometer voor de finish in Nancy komt het peloton door Toul. Hier in Toul heeft een gruwelijke onthoofding plaatsgevonden. Een onthoofding waar niemand in het peloton weet van heeft. Dat komt omdat de onthoofding meer dan 200.000 jaar geleden heeft plaatsgevonden. Bij Toul is namelijk de Maas onthoofd.

 

stroomgebied maas meuse_01Graniet uit de Vogezen

Tot die tijd was de bovenloop van de Moezel, die hier bij Toul rechtsaf slaat om in noordoostelijke richting de Rijn op te zoeken. Tot aan die onthoofding was de Moezel tot aan Toul de bovenloop van de Maas. Dit weten wij omdat we in de Maasterrassen in Limburg zand en kiezels terugvinden afkomstig van gesteenten zoals een graniet die alleen in dat deel van de Vogezen voorkomt waar nu de Moezel stroomt. Maar waarom is de Maas dan onthoofd?

 

De onthoofding bij Toul

onthoofding 220px-Capture_fluvialeBij Toul stroomde de Maas over een soort van vlakte. Aan de rand van die vlakte ontsprongen ook kleine riviertjes die niet richting Maas, maar richting Rijn stroomden. Een daarvan was wat nu de Moezel is. In die tijd was dit mini-Moezeltje een klein zijriviertje van de Meurthe. Omdat we ruim 200.000 jaar geleden in de voorlaatste ijstijd zaten, het Saalien, sneden in die tijd de rivieren zich niet in, maar zetten zij dikke pakken zand en grind af. Dit was in vorige ijstijden ook al gebeurd. De Maas meanderde toen niet, maar was een zogenaamde verwilderde rivier. Omdat de bron van de mini-Moezel vlakbij die brede verwilderde Maas lag, gebeurde het soms dat bij een grote afvoer, bijvoorbeeld in het voorjaar als er veel ijs en sneeuw in de Vogezen smolt, het water als het ware overstroomde en niet alleen via de Maas maar ook via de mini-Moezel wegstroomde. Omdat het dal van de mini-Moezel steiler was, stroomde het water hier sneller en makkelijker weg en sneed de rivier zich ook nog eens extra in. De bron kwam hierdoor nog dichter bij de Maas. Tot op een gegeven moment het water uit de Vogezen altijd de mini-Moezel uitkoos als afvoer. Toen was de bovenloop van de Maas de bovenloop van de Moezel geworden. Omdat deze meer water afvoerde dan de Meurthe werd de Moezel de hoofdrivier en de Meurthe een zijrivier. Terwijl eerst de mini-moezel een zijrivier van de Meurthe was. Ondertussen was de Maas zijn hele bovenloop kwijt en ontspringt de Maas vandaag de dag op het veel lager gelegen plateau van Langres.

 

Recente geschiedenis

Peutinger_table,_Roman_road_Reims_MetzDe mens heeft ook gebruik gemaakt van de vlakte rond Toul en de laag gelegen waterscheidingen tussen de verschillende riviersystemen. De Romeinen legden er niet voor niets een oostwest lopende weg aan. En in de 19e eeuw werd hier het Marne- Rijnkanaal gegraven. De wielrenners fietsen van Verdun naar Toul bijna de gehele weg over de waterscheiding tussen Maas en Moezel. En in Nancy ligt de finish bijna aan de oevers van de Meurthe.

10
Jul
14

De Tour van 1914. Een eerbetoon in 15 etappes, deel 4

4e etappe Brest – La Rochelle over 470 km (4 juli 1914)

4e et nieuws 4e et 3Terwijl de renners in het uiterste westen van Frankrijk zich klaarmaken voor de langste etappe uit deze Tour, lezen we dat in Weenen Kroonprins Franz-Ferdinand en zijn vrouw zijn begraven. Eerlijk gezegd werpt de Grote Oorlog in de Nederlandse kranten zijn schaduw nog niet vooruit. We lezen dat keizer Wilhelm van Duitsland zijn bezoekje aan zijn Oostenrijkse collega heeft afgezegd omdat hij een koutje heeft gevat met spit tot gevolg. Verderop lezen we de werkelijke reden: Hij wil Franz-Josef de vermoeienissen van een receptie besparen. Nergens iets over onderhandelingen, ultimatums en dreigementen. Het enige dat iets laat weten is een artikel over toenemend Frans nationalisme in Elzas-Lotharingen. We lezen dat het ‘den laatsten tijd vaak is voorgekomen dat personen, die van uitstapjes over de grens terugkeerden, Fransche vlaggen en allerlei insignes in de Fransche kleuren zichtbaar droegen…’

De winnaars

4e et 383px-Oscar_Egg_1907De Ronde van Frankrijk vertrekt voor een rit van maar liefst 470 kilometer. In een ruk wordt Bretagne weer verlaten en rijden ze naar de havenstad La Rochelle. Al vrij snel gaan twee rijders ervandoor. Constant Ménager en Emile Georget rijden een groot deel van de dag op kop. Omdat met name de ploeg van Rossius de leiding niet kwijt wilde aan de Fransman, werd de voorsprong op het peloton nooit te groot en uiteindelijk werd het duo teruggepakt. Vlak voor de finishplaats ontsnappen twee andere renners, de Fransman Henri Pélissier en de Zitser Oscar Egg. Zij houden hun voorsprong wel vast en sprinten uiteidnelijk om de etappezege. Egg wint en een groepje met de favorieten volgt op een kleine twee minuten. De Belgen Thys en Rossius staan nog steeds gedeeld op de eerste plaats. Omdat de gele trui nog niet bestaat, is het ook niet de vraag wie die mag aantrekken. Pélissier is dankzij zijn tweede plaats opgeklommen naar de derde plaats op een kleine vijf minuten achter de leiders.

 

De verliezer

4e et 180px-Cottrel,René_OVLOp 2 uur, 21 minuten en 48 seconden van Egg komt die dag de Fransman René Cottrel als 52e  van de 87 overgebleven renners over de finish. Als René Edouard Louis Cottrel wordt hij op 18 juli 1885 te Saint-Ouen geboren. Als hij in 1914 aan de Tour meedoet is hij al een paar jaar beroepsrenner. In 1913 wordt hij 10e in Parijs – Tours, in 1914 wordt hij 61e in Parijs – Roubaix en zijn eerste Tour rijdt hij knap uit. Hij komt als 47e in Parijs over de streep op ruim 47 uur van de winnaar. Elke etappe moet hij meer dan meerdere uren op de ritwinnaar prijsgeven. Zijn beste prestatie is een 42e plaats in de 8e etappe op slechts 35 minuten van de winnaar.

Tweeëneenhalf jaar later sneuvelt hij op 5 november 1916 bij Fort-de-Vaux iets ten oosten van Verdun. Hier is in het voorjaar en de zomer van 1916 zwaar strijd geleverd. Eerst vallen er aan Duitse zijde vele slachtoffers in de vele pogingen het fort te bezetten. Wanneer dat op 7 juli eindelijk lukt, gebeurt hetzelfde aan Franse kant. De vele aanvallen eindigen met veel slachtoffers maar zonder enig resultaat. Het Fort valt pas weer in Franse handen als op 2 november de Duitsers het plots verlaten. Drie dagen later overlijdt Cottrel alsnog aan de verwondingen opgelopen bij een van de nutteloze stormlopen.

Ik heb heel veel gehad aan:

de site Renners in de Grote Oorlog

het boek: The Shattered Peloton: The devastating impact of world War I on the Tour de France (Graham Healy)




Archief

Tweets

Advertenties