11
Jul
14

Geografie van de Tour; De onthoofding bij Toul

maas moezel meurtheVandaag heeft de Tour oog voor geschiedenis. Rijden langs Verdun is een hommage aan de wielrenners die hier stierven. Vrijwel nergens werd zwaarder gevochten dan rond Verdun. Maar ik wil stilstaan bij een ander stukje historie, geografische historie. Veertig kilometer voor de finish in Nancy komt het peloton door Toul. Hier in Toul heeft een gruwelijke onthoofding plaatsgevonden. Een onthoofding waar niemand in het peloton weet van heeft. Dat komt omdat de onthoofding meer dan 200.000 jaar geleden heeft plaatsgevonden. Bij Toul is namelijk de Maas onthoofd.

 

stroomgebied maas meuse_01Graniet uit de Vogezen

Tot die tijd was de bovenloop van de Moezel, die hier bij Toul rechtsaf slaat om in noordoostelijke richting de Rijn op te zoeken. Tot aan die onthoofding was de Moezel tot aan Toul de bovenloop van de Maas. Dit weten wij omdat we in de Maasterrassen in Limburg zand en kiezels terugvinden afkomstig van gesteenten zoals een graniet die alleen in dat deel van de Vogezen voorkomt waar nu de Moezel stroomt. Maar waarom is de Maas dan onthoofd?

 

De onthoofding bij Toul

onthoofding 220px-Capture_fluvialeBij Toul stroomde de Maas over een soort van vlakte. Aan de rand van die vlakte ontsprongen ook kleine riviertjes die niet richting Maas, maar richting Rijn stroomden. Een daarvan was wat nu de Moezel is. In die tijd was dit mini-Moezeltje een klein zijriviertje van de Meurthe. Omdat we ruim 200.000 jaar geleden in de voorlaatste ijstijd zaten, het Saalien, sneden in die tijd de rivieren zich niet in, maar zetten zij dikke pakken zand en grind af. Dit was in vorige ijstijden ook al gebeurd. De Maas meanderde toen niet, maar was een zogenaamde verwilderde rivier. Omdat de bron van de mini-Moezel vlakbij die brede verwilderde Maas lag, gebeurde het soms dat bij een grote afvoer, bijvoorbeeld in het voorjaar als er veel ijs en sneeuw in de Vogezen smolt, het water als het ware overstroomde en niet alleen via de Maas maar ook via de mini-Moezel wegstroomde. Omdat het dal van de mini-Moezel steiler was, stroomde het water hier sneller en makkelijker weg en sneed de rivier zich ook nog eens extra in. De bron kwam hierdoor nog dichter bij de Maas. Tot op een gegeven moment het water uit de Vogezen altijd de mini-Moezel uitkoos als afvoer. Toen was de bovenloop van de Maas de bovenloop van de Moezel geworden. Omdat deze meer water afvoerde dan de Meurthe werd de Moezel de hoofdrivier en de Meurthe een zijrivier. Terwijl eerst de mini-moezel een zijrivier van de Meurthe was. Ondertussen was de Maas zijn hele bovenloop kwijt en ontspringt de Maas vandaag de dag op het veel lager gelegen plateau van Langres.

 

Recente geschiedenis

Peutinger_table,_Roman_road_Reims_MetzDe mens heeft ook gebruik gemaakt van de vlakte rond Toul en de laag gelegen waterscheidingen tussen de verschillende riviersystemen. De Romeinen legden er niet voor niets een oostwest lopende weg aan. En in de 19e eeuw werd hier het Marne- Rijnkanaal gegraven. De wielrenners fietsen van Verdun naar Toul bijna de gehele weg over de waterscheiding tussen Maas en Moezel. En in Nancy ligt de finish bijna aan de oevers van de Meurthe.

Advertenties

0 Responses to “Geografie van de Tour; De onthoofding bij Toul”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Archief

Tweets


%d bloggers liken dit: