28
Jan
13

Belfast Child – Simple Minds; Een persoonlijk verhaal uit het Noord-Ierland van de Troubles

De ‘Poppy Day Bombing’ in Enniskillen

“Is alles goed met je?” roept de 59-jarige Gordon Wilson naar zijn 20-jarige dochter Marie. Door de meters puin dat bovenop hen is terechtgekomen kan hij zich bijna niet bewegen en ziet hij niets. Dan voelt hij iets tegen zijn hand.

“Is dat jouw hand?” hoort hij Marie vragen.

“Is alles goed met je?” vraagt hij nog een keer. 

“Ja!” Direct gevolgd door een schreeuw van pijn.

“Is alles goed met je?” vraagt hij weer een paar seconden later. 

“Ja!” kreunt zijn dochter.

“Is alles goed met je?” vraagt hij voor de vierde keer.

“Ja!” Ze blijft het uitschreeuwen van de pijn.

“Is alles goed met je?” vraagt hij voor een vijfde keer. 

“Pap, ik hou zoveel van je!”

Dan blijft het stil.

Het lied

Kan een lied de geschiedenis veranderen? De bomaanslag in Enniskillen op 8 november 1987 waarbij 11* burgers om het leven kwamen, wordt vaak het kantelpunt in de ‘Troubles’ in Noord-Ierland genoemd. Het kleine beetje sympathie dat de IRA nog had, werd hier definitief vergooid. En een revolutie zonder de sympathie van het volk is een kansloze revolutie. Ook de muziek pikte dit direct op. Met de woorden “Fuck the Revolution!” zette Bono met U2 nog diezelfde avond tijdens een optreden in Denver (USA) Sunday Bloody Sunday  (v.a 1.19.45) in. Deze live-versie is te beluisteren op hun album Rattle and Hum. Een paar dagen later zat Jim Kerr, de zanger van de Schotse band The Simple Minds in de auto en hoorde hij het Ierse volksliedje “She moved through the fair.” Hij besloot dit als basis te gebruiken voor zijn protestlied tegen deze gruwelijke daad. Twee maanden later kwam ‘Belfast Child’ uit en werd een van hun grootste successen. De machteloosheid en het verdriet dat Jim Kerr voelde toen hij dat Ierse volksliedje hoorde terwijl de beelden van de verschrikkelijke bomaanslag weer tevoorschijn kwamen, zijn in dit nummer prachtig verwoord. Met tot slot de hoop. Op vrede en een eind aan het nutteloze moorden. Zodat het kind in Belfast weer kan zingen. En wie weet heeft het een beetje geholpen de geschiedenis te veranderen.

De Bom

Net als in heel Groot-Brittannië werden die zondag 8 november in Enniskillen de doden uit de twee wereldoorlogen herdacht. Een optocht met soldaten van het Ulster Defence Regiment (UDR) op weg naar het oorlogsmonument in het centrum werd door honderden, vaak oudere toeschouwers gadegeslagen. Sommigen met hun versierselen trots op hun jas gespeld**. Op een steenworp afstand van het monument stond een deel van de toeschouwers tegen de muur van de plaatselijke leeszaal geleund. Onwetend wat er zich aan de andere kant van de muur bevond. Naast Gordon en Marie Wilson stonden daar ook William Mullen en zijn vrouw Agnes, Kitchener Johnston en zijn vrouw Jessie, Wesley Armstrong en zijn vrouw Bertha, Edward Armstrong, John Megaw, Georgina Quinton, Samuel Gault en Ronnie Hill. Als zij om 10.43 de parade aan zien komen klinkt er achter hen een enorme knal. Op hetzelfde moment stort de metershoge muur zich met donderend geraas over hen heen. Volgens een ooggetuige duurde de knal 15 seconden en was het daarna tien seconden doodstil. Toen begon het huilen en het gillen. De hierboven genoemde toeschouwers waren bijna allemaal kansloos. Alleen Gordon Wilson en Ronnie Hill overleefden het. Ronnie werd zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht. De artsen waren in eerste instantie hoopvol. Maar na twee dagen raakte hij in coma en daar is hij nooit meer uit ontwaakt. Hij overleed op 28 december 2000, nadat hij jaren door zijn vrouw was verpleegd in een speciaal door haar aangekocht verzorgingshuis. Gordon Wilson was een van de meer dan 60 mensen die gewond raakten tijdens de aanslag. Hij zou de rest van zijn leven inzetten voor vrede in Noord-Ierland. Zo zat hij als lid van de Ierse senaat in 1993 met afgevaardigden van de IRA aan tafel om hen tot een staakt-het-vuren te overtuigen. Voor hem op tafel lag het boek ‘Marie’ dat hij over zijn dochter had geschreven. Deels sprak hij daar al politicus, maar vooral als vader. Tevergeefs. Het enige was een herhaald excuus voor de aanslag in Enniskillen. In 1995 deed hij mee aan het forum voor ‘Vrede en Verzoening’ in Dublin. Ook hier sprak hij tevergeefs met afgevaardigden van de IRA. Hij zou het excuus van Gerry Adams namens de gehele Republikeinse beweging in 1997 en het ‘Goede Vrijdagakkoord van 1998 niet meer meemaken. Gordon Wilson overleed op 27 juni 1995 na een kort ziekbed.

De gevolgen

De IRA probeerde de schuld in eerste instantie nog in de schoenen te schuiven van de Britten. Het zou om een radiografisch bestuurde bom zijn gegaan die afging toen veiligheidsmensen met scanners in de omgeving op zoek waren naar explosieven. De frequentie van de scanners zou de bom onverwacht hebben doen afgaan. Later onderzoek toonde aan dat dit niet het geval was. Het ging hier om een 18 kilogram zware bom die op scherp stond met een tijdmechanisme. Toen bleek dat het doel van de IRA, de soldaten van de UDR later op dit punt voorbij zouden komen, deden zij niets om de schade te beperken. Geen poging de bom te verwijderen en ook geen anoniem telefoontje om ervoor te zorgen dat de straat kon worden ontruimd. Na de aanslag besefte de IRA ook dat de reputatieschade enorm was. Een ouder IRA-lid legde een paar dagen later uit wat er op PR-gebied was gebeurd. Hij vertelde dat de aanhang van de IRA te verdelen was in concentrische cirkels. Van de Republikeinse beweging in de kern tot internationale sympathie in de buitenste cirkels. Hij vertelde dat die harde kern wel tegen een stootje kon, maar dat de rest van de cirkels door deze explosie bijna helemaal was weggevaagd. Van de belangrijke morele steun uit het ‘Zuiden’ zoals de Republiek Ierland wordt genoemd, was vrijwel niets meer over. De IRA heeft nog meer dan tien jaar geprobeerd het momentum te keren, maar de schade was te groot. Het Goede Vrijdagakkoord van 10 april 1998 betekende het einde van de ‘Revolutie.’ Ook al probeerde The Real-IRA, een splinterbeweging dit nog te frustreren. Op 15 augustus van dat jaar lieten zij in Omagh een bom in een winkelstraat ontploffen. Hierbij vielen 28 slachtoffers. Tot die dag was Enniskillen de dodelijkste aanslag wat betreft burgerslachtoffers. Het heeft het vredesproces gelukkig niet kunnen tegenhouden. Al is er nog een lange weg te gaan voor ‘The Belfast Child sings again.’ Maar dankzij mensen als Gordon Wilson blijft er altijd hoop. Dit zei hij vlak na de dood van zijn dochter alvorens te bidden voor haar moordenaars:

“Don’t ask me please, for a purpose. I don’t have a purpose, I don’t have an anwer, but I know there has to be a plan. If I didn’t think that, I would commit suicide. It’s part of a greater plan, and God is good. And we shall meet again.”

* Het dodental voor deze bomaanslag staat officieel op 11 burgers. Eigenlijk moeten we Ronnie Hill ook meerekenen. En een dag later viel er nog een indirect slachtoffer. Uit wraak schoten paramilitairen van de UDF, de protestantse tegenhangers van de IRA, in West-Belfast een 19-jarige student dood. Na twee mislukte aanslagen eerder die dag, dachten zij hier te maken te hebben met een zekere Gerry, katholiek en lid van de IRA. Het bleek echter om de protestantse Adam Lambert te gaan. Eigenlijk is hij het 13e slachtoffer van Enniskillen.

** Georgina Quinton had als verpleegster in de Tweede Wereldoorlog bij de WRAF in Noord-Afrika, Joegoslavië en Italië gediend. Zo heeft ze de dode Mussolini nog ondersteboven zien hangen in Milaan. Elk jaar stond zij, met haar oorlogsmedailles opgespeld, langs de kant tijdens de Poppy Day Parade.

Nog een lied over een aanslag op onschuldige burgers tussen Enniskillen (1987) en het Goede Vrijdag-akkoord (1998).

Zombie – The Cranberries

Op 20 maart 1994 kwamen bij een dubbele IRA-bomaanslag (twee bommen ontploften binnen 1 minuut) in het Engelse Warrington twee jongens om het leven. De 3-jarige Jonathan Ball en de 12-jarige Timothy Parry.

Advertenties

1 Response to “Belfast Child – Simple Minds; Een persoonlijk verhaal uit het Noord-Ierland van de Troubles”


  1. januari 28, 2013 om 8:50 am

    Blognaam is veranderd, ik ben er nog …
    Eindelijk de tijd en rust gekregen om je hele verhaal te lezen. je kan het nog steeds 😉
    Weer een verhaal om te delen met Merel (13 jaar), die dit nooit heeft mee gekregen. Vanmiddag laat ik ook de muziek horen. Stuk geschiedenis die binnen komt!
    Groet van d!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Archief

Tweets


%d bloggers liken dit: