25
Sep
12

De Dans – Henri Matisse

 

 

Apollo vs. Dionysus

Dit schilderij liet mij niet meer los toen ik deze foto afgelopen zomer in het NRC zag staan. Toen ik er later achterkwam dat er een witte krijtlijn was weggehaald wist ik zeker dat degene die deze foto had uitgekozen, was geïnspireerd door ‘De Dans’ van Matisse. Daarom moest dit wel de eerste nazomerse kunsttweet worden.

 

Ik zag dit schilderij vorig jaar op de prachtige tentoonstelling ‘Van Matisse tot Malevich’* in de Hermitage aan de Amstel in Amsterdam. Allemaal schilderijen afkomstig van de grote broer in Sint Petersburg. Dit was trouwens een tentoonstelling die prima zou passen in het afgelopen weekend heropende Stedelijk Museum. Ik werd overweldigd door het kleurgebruik. Voor de latere abstracte schilders zou het de gewoonste zaak van de wereld worden, maar aan het eind van de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw is het nog helemaal niet gebruikelijk zo kwistig met slechts enkele felle kleuren te smijten.

 

In het schilderij zijn nog goed de sierlijke lijnen die de Art Nouveau beroemd hadden gemaakt te zien. Maar de aandacht wordt daarvan afgeleid door het rood van de lichamen en de koele kleuren op de achtergrond. We weten dat het blauw de lucht moet voorstellen en het groen gras is. Maar het is aan de vorm niet te zien. Alsof de schilder afscheid neemt van de ‘oude tijd’ en alvast een voorschot neemt op de abstracte toekomst.

 

Samen met het schilderij ‘De Muziek’, waarop het lijkt alsof de dansers zich hebben neergezet en twee van hen een instrument ter hand hebben genomen, is ‘De Dans’ ook van grotere symbolische betekenis. Analoog aan de filosofie van Nietzsche moeten zij de twee tegenpolen in de kunst  voorstellen. Aan de ene kant is daar de rustige, kalme Apollo. De dromerige oppergod die streeft naar orde en regelmaat. Aan de andere kant is daar Dionysus. De extatische god van de wijn die floreert waar chaos heerst. Volgens Nietzsche komt deze tweedeling in alle kunstvormen voor. Matisse laat hier zien dat dit ook voor zijn werk en dus de schilderkunst geldt.

Misschien geldt dat ook wel voor de hockeyers van de foto. En al hun sportende collega’s.

 

*De titel dekte helaas niet helemaal de lading. Er hingen veel schilderijen van Matisse, maar slechts één werk van Malevich. Ik had mij stiekem verheugd op meer.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

0 Responses to “De Dans – Henri Matisse”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Archief

Tweets


%d bloggers liken dit: