12
Dec
11

Bankbiljet 250 gulden, ‘de Vuurtoren’ – R.D.E. ‘Ootje’ Oxenaar en J.J. Kruit

Toen ik ergens rond 1975 mijn eigen bankrekening opende, was er van pinnen nog geen sprake. Voor cash geld stond je binnen bij de bank in de rij. Achter vuistdik glas werd je paspoort gecontroleerd voordat het geld werd overhandigd. Sinds een paar jaar was dat het papiergeld dat was ontworpen door R.D.E. ‘Ootje’ Oxenaar (Erflaters II-serie*).  De voorgangers, behorende tot de zogenaamde Erflaters I-serie van Eppo Doeve, kwamen toen nog sporadisch in de portemonnee terecht. Opvallend aan de nieuwe briefjes van Oxenaar was het felle kleurgebruik. Een traditie die tot het eind van de gulden stand zou houden.  In het buitenland werd er overigens regelmatig wantrouwend naar ons ‘monopolygeld’ gekeken. Dit werd nog erger toen Michiel de Ruyter werd vervangen door de Snip en de nieuwe briefjes van 50 en 250 gulden (de felgele Zonnebloem en de paarse Vuurtoren) in omloop werden gebracht.

Dit laatste biljet beschouw ik nog steeds als het mooiste bankbiljet dat ik ooit in handen heb gehad. Voor mij werd hier het ontwerpen van een bankbiljet tot kunst verheven. Geen nationalistische kijk op geld, maar een esthetische. In eerste instantie wilde Oxenaar het Rietveld-Schröderhuis op het biljet van 250 gulden afbeelden. Dit werd afgewezen, waarschijnlijk omdat de andere grote steden zich gepasseerd zouden kunnen voelen. Rotterdam zou de Euromast erop willen hebben en Den Haag de Ridderzaal, om over Amsterdam maar te zwijgen. Het werd uiteindelijk de neutralere vuurtoren van Haamstede. Op deze manier ontstond ook een bankbiljet met een makkelijke bijnaam, net als bij de Snip en de Zonnebloem.

De vuurtoren komt uit in 1986 en zal tot de komst van de euro in 2002 het enige biljet van 250 gulden blijven dat ooit in Nederland in omloop is geweest. Ik ga niet in op alle beveiligingskenmerken zoals de watermerken. Maar één aspect maakt dit biljet extra fraai. Met het briefje van 250 in je portemonnee had je ook poëzie op zak. Voor de lezer met zeer goede ogen of een leesbril, was in kleine lettertjes een fragment te lezen van het gedicht ‘Een eerlijk zeemansgraf van J. Slauerhof. Dit stond er in de ‘hals’ van de vuurtoren te lezen:

De golven slaan in woesten dans,
De wolken stormen langs de zon
En breken op den horizon,
De vuurtoren staat in ’t geklots,
Fier op zijn eenzaamheid, zijn rots,
Alsof de zware stalen trans
Zich zonder hem niet welven kon.

Deze Erflaters II-serie werd eind jaren ’80 vervangen door een serie abstracte bankbiljetten die ontworpen waren door Jaap Drupsteen. Als enige van de drie ‘kunst-biljetten’ van Oxenaar werd toen ook de Snip vervangen. Er kwamen geen nieuwe biljetten van 50 en 250 gulden. 
   

Advertenties

2 Responses to “Bankbiljet 250 gulden, ‘de Vuurtoren’ – R.D.E. ‘Ootje’ Oxenaar en J.J. Kruit”


  1. december 12, 2011 om 10:50 am

    Geweldig! En wat heb je er weer een mooie blog van gemaakt! Hartelijk dank!

  2. december 14, 2011 om 12:28 pm

    Deze keer was het niet zo moeilijk… en ik geef je gelijk, de bankbiljetten zijn echte kunst, jammer dat ze vervangen zijn.
    Groet van d!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Archief

Tweets


%d bloggers liken dit: