13
Nov
11

Panorama Mesdag – Hendrik Willem Mesdag (1881) Kunsttweet 19

Het Panoramaschilderij; Tussen foto en film.

“Hoe was Beelden aan Zee?”

“Wel mooi,” antwoordt puberdochter die de expressieklas volgt en vaker culturele uitstapjes heeft.

“Zijn jullie ook nog op het strand geweest?”

“Nee, we moesten namelijk naar nog een museum.”

“Oh, welk?” vraag ik blij verbaasd.

“Een of ander rond schilderij in een krakkemikkig gebouw.”

“Oh, Panorama Mesdag. Mooi he?”

“Jawel, maar ze moeten echt iets aan dat gebouw doen.”

Wie is er niet met een schoolreisje geweest; Panorama Mesdag . Zelfs mijn vrouw, die in Maastricht op school zat, maakte op deze manier kennis met dit bijzondere schilderij. Want bijzonder is het het. Hoewel het eerste panorama al ouder is, zou je in het fenomeen het antwoord kunnen zien van de schilderkunst op de fotografie. Waren schilderijen eerst voornamelijk afbeeldingen van de werkelijkheid. Met de komst van de fotografie zou dit nooit overtroffen kunnen worden. Maar wat de fotografie niet kon en de schilderkunst wel, was de werkelijkheid aanpassen en uitbreiden. Met het panorama kon als het ware verschillende werkelijkheden aan elkaar worden geplakt tot een enorm driedimensionaal beeld. Daarom werd dit fenomeen ook zo populair onder schilders van veldslagen. Waar we nu een anderhalf uur durende film van maken, schilderde men 150 jaar geleden een panorama. Het was dan ook de film die het panorama overbodig maakte. De schilderkunst zocht zijn weg toen in impressie en later abstractie.

Het Panorama Mesdag, genoemd naar zijn maker, is geen weergave van een veldslag, maar het alledaagse beeld van de Noordzeekust en het land daar vlak achter. Dit allemaal gezien vanaf de top van een duin, het Seinpostduin*. Dit was in de tijd, Mesdag voltooide het schilderij in 1881, het hoogste duin van Scheveningen. Mesdag schilderde ook daadwerkelijk vanaf dit duin, zodat we vandaag de dag, midden tussen de bebouwing, een beeld krijgen hoe het er hier 130 jaar geleden uitzag. We zien niet alleen de Noordzee met het strand en alles wat zich daar op dat strand afspeelt. We zien ook de duinen met daarachter Scheveningen en Den Haag.

Mesdag heeft het Panorama niet helemaal alleen geschilderd. Hij is daarbij geholpen door enkele collega-schilders. Zijn vriend George Hendrik Breitner schilderde de cavalerie die op het strand aan het oefenen is. Achter een hek gadegeslagen door moeder en kind, geschilderd door Bernard Blommers. Een andere vriend, Théophile de Bock, hield zich voornamelijk bezig met de lucht en de duinen. Ook zijn vrouw, Sientje Mesdag-van Houten** hielp hem mee. Zo schilderde zij samen met Breitner het dorp Scheveningen. Mesdag hield zich vooral bezig met datgene waar hij bekend om stond, het schilderen van de zee, het strand en de boten die daar liggen.

Er is begonnen met een grondige restauratie van het gebouw waar het Panorama Mesdag hangt. De zogenaamde rotonde waarin het doek hangt is opnieuw gestut. Het doek is helemaal opnieuw opgehangen en nu wordt er aan het museum zelf gewerkt. Het wordt uitgebreid en gemoderniseerd zodat er over een paar jaar van het krakkemikkige gebouw niets meer te zien is.

*Jarenlang stond er een hotel-restaurant. In 1982 werd hier een appartementencomplex op gebouwd.
** Haar broer was minister Samuel van Houten, die bekend werd door zijn kinderwetje uit 1874.
Advertenties

1 Response to “Panorama Mesdag – Hendrik Willem Mesdag (1881) Kunsttweet 19”


  1. november 13, 2011 om 5:20 pm

    Nog nooit in het echt gezien… Wordt toch eens tijd (samen met puberdochter), ik had de link, dochter vond het prachtig om te zien (houd van de zee enzo). Nog heel even, moet het niet ‘stond” zijn ipv ‘stand’…
    Groet van d!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Archief

Tweets


%d bloggers liken dit: