15
Apr
11

Een schilderij in 140 tekens: De Volharding Der Herinnering – Salvador Dali (1931)

Mijn voorliefde voor het surrealisme kende haar hoogtepunt tijdens mijn studietijd. Schilders en kunstenaars als Magritte, Miró en Alberto Giacometti konden op mijn bewondering rekenen. In mijn studentenkamer hing een reproductie van ‘Het Rijk der Lichten’ van Magritte.Ondertussen was mijn moeder een trui aan het breien waarin de ster van Miró, ook bekend uit het Espana-logo terugkwam. Daarbij moet ik wel vermelden dat mijn toenmalige vriendin druk bezig was met het breien van een Mondriaan-trui. Na het bezoeken van een tentoonstelling ergens in Zwitserland tijdens een geografie-excursie, was ik helemaal onder de indruk van de lange vormen van Alberto Giacometti. Helaas heb ik nooit een reproductie gehad van de ‘Walking Man.’ Het zou te ver voeren om mijn carrière in het wandeltoerisme te zien als een compensatie voor dit gemis.

Hoewel nadien andere stromingen binnen de schilderkunst voorrang kregen binnen mijn interessesfeer, ben ik de surrealisten nooit vergeten. Zo was ik vorig jaar nog in Barcelona om mijn dochters kennis te laten maken met Miró. Een jaar daarvoor was ik in de gelukkige omstandigheid om eindelijk weer eens een wandelende man te zien. Dit keer in de Fondation Maeght in Zuid-Frankrijk.

Een van mijn grote favorieten was en is eigenlijk nog steeds Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, markies de Dalí de Pubol, kortweg Salvador Dalí. Meerdere keren heb ik in de lange rij gestaan voor zijn museum in het Catalaanse Figueres. Zijn bijdrage aan de film Spellbound van Alfred Hitchcock maakt deze 66-jaar oude speelfilm ook nu nog steeds de moeite van het kijken waard.

Ik werd vooral aangetrokken door zijn bizarre schilderijen. Vooral ‘De Volharding Der Herinnering’ sprak in die tijd erg tot mijn verbeelding. Ik had een abonnement op de KIJK en alle artikelen over zwarte gaten, reizen in de tijd en de relativiteitstheorie verslond ik. De klokken stonden voor mij symbool voor het relatieve van de tijd. Vooral in de buurt van zwarte gaten. Waar een uur vele eeuwen duurt. Of was het een fractie van een seconde? Tijd was daar niet meer vast, maar vloeibaar als smeltende kaas. Dalí noemde dit zelf “de camembert van de tijd”. Op het schilderij gaat het om drie van de vier klokken. De vierde klok, van goud, wordt opgegeten door mieren. Ook hier is de tijd niet vast maar relatief. In de relativiteitstheorie van Einstein is ook de ruimte niet iets wat altijd voldoet aan de ons bekende wetten. Dalí laat dit ook mooi zien door zijn eigen hoofd te vervormen tot een soort van monster.

Gisteren las ik in NRC-Next iets over het vervormen van tijd en ruimte wanneer twee zwarte gaten botsen. Tijd en ruimte zouden zich daar tot elkaar verhouden als een soort van watersproeier. Een spiraalvormige fontein in plaats van de rechtlijnigheid van de tijd en de ruimte hier op Aarde. Dalí had hier vast en zeker iets mee gedaan. Want zo zie ik hem vooral. Als tegenstander van de rechtlijnigheid!

Advertenties

2 Responses to “Een schilderij in 140 tekens: De Volharding Der Herinnering – Salvador Dali (1931)”


  1. april 15, 2011 om 2:38 pm

    Mijn broer had een reproductie van Dalí hangen, maar mij kon hij nooit echt bekoren. Miró en Giacometti wel! En Picasso. Heeft misschien ook te maken met de Spaanse vriend die ik indertijd had? Een jaar of twee geleden was er een prachtige tenstoonstelling over Giacometti in de Kunsthal in Rotterdam, mét de Walking Man. Heb je die ook gezien?
    Ook van Saint-Paul-de-Vence en de Fondation Maeght genoten, n.a.v. de boeken van Potok, die deze plek beschreef in zijn boeken over Asher Lev.

    • april 16, 2011 om 10:07 am

      Dankjewel voor je reactie. Het mooie van Dali vond ik de combinatie van het bizarre en de boodschap. Die ik erin zag. Toen ik wat minder met de boodschap bezig was, kwam Dali ook wat op de achtergrond. Soms komt hij toch plots weer om de hoek kijken. Dat is in mijn ogen de kracht van Dali. Hij weet mij op onverwachte momenten te boeien.

      Giacometti in de kunsthal gemist. Geen idee hoe dat komt. Gewoon niet geweten. Raar.

      Saint-Paul-de-Vence was voor mij een tegenvaller. Te druk, te toeristisch. Letterlijk een mierenhoop. Gelukkig kon ik gelijk linksaf naar de Fondation Maeght.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Archief

Tweets


%d bloggers liken dit: