25
Mrt
11

Een kunstwerk in 140 tekens: De Grote Golf van Kanagawa – Katsushika Hokusai (± 1830)

‘De Grote Golf van Kanagawa’ is geen schilderij maar een houtsnijdruk. Dit is het bekendste kunstwerk uit de serie ‘Zesendertig gezichten op de berg Fuji.’ Dit is een serie van 46 houtsnijwerk afbeeldingen van de de beroemdste berg van Japan, de Fuji. Hokusai maakte deze houtsnedes tussen 1827 en 1833.

Toen ik vorige week met van Gogh bezig was, kwam ik dit schilderij van hem tegen. De courtisane illustreert de interesse van Van Gogh en zijn tijdgenoten in Japan en de Japanse prentkunst. Dit is een vrije kopie van een prent van de Japanse kunstenaar Kesai Eisen, die in 1886 op de omslag van een themanummer van het tijdschrift Paris Illustré stond. Ook de Japanner Hiroshige is door hem gekopieerd; De Brug in de Regen.

Bij het zien van beide schilderijen moest ik direct aan ‘De Grote Golf van Kanagawa’ van Hokusai denken. Zeker in combinatie met de ramp die Japan twee weken geleden trof.

Hoewel het hier om een ‘gewone’ golf gaat, denken sommige kenners dat Hokusai hier een tsunami heeft verbeeld. Zeker ook omdat Kanagawa ooit is getroffen door een zware tsunami.

Voor velen was de tsunami van 2004 de eerste kennismaking met dit fenomeen. Maar met name de landen en eilanden in en rond de Stille Oceaan, en dus ook Japan, worden regelmatig getroffen door tsunami’s. Het is dan ook niet vreemd dat het fenomeen een Japanse naam heeft gekregen. Tsunami is Japans voor havengolf.

Zelfs ons ‘Koninkrijk’ is ooit getroffen door een gigantische tsunami. Dat was wel in een tijd dat wij nog een koloniale macht waren. Op 27 augustus 1883 barstte in de Straat Soenda tussen Java en Sumatra de Krakatau uit. Bijna de hele ruim 800 meter hoge vulkaan werd opgeblazen. De knal waarmee dit gebeurde werd tot in Australië en Afrika gehoord. De as bleef jaren in de atmosfeer hangen en was ook in Europa zichtbaar. Er ontstond door al dit geweld een enorme tsunami. Volgens sommige ooggetuigenverslagen tot 55 meter hoogte. Hollanders op een 35 meter hoog heuveltje langs de kust waanden zich veilig. Ze werden volkomen verrast door de vloedgolf en niemand overleefde deze golf. In totaal vielen er ruim 36.000 slachtoffers.

Ik wil hier nog twee andere tsunami’s vermelden. Allereerst die van 1 april 1946. Een niet eens zo zware aardbeving nabij de Aleuten (7,8) veroorzaakte een grote Tsunami. Op de Aleuten zelf vielen slechts 5 doden (allen vuurtorenwachter op de Scotch Cap vuurtoren). Op Hawaii vielen er 159 doden. Wrang is dat sommige slachtoffers daar de waarschuwingen voor de tsunami afdeden als een 1-aprilgrap. Deze tsunami heeft er wel toe geleid dat er rond de hele Stille Oceaan een waarschuwingssysteem werd opgezet. Een dergelijk systeem werd dus pas na 2004 ook rond de Indische Oceaan opgetuigd.

Alle bekende tsunami’s vallen qua grootte in het niet bij de Lituya Bay (Alaska) megatsunami uit 1958. Door een aardbeving in de buurt viel er een stuk rotswand in de baai en dat veroorzaakte aan de overkant een tsunami van maar liefst 524(!) meter hoog. Dankzij de afgelegen ligging vielen er slechts twee doden. Twee ooggetuigen die met hun bootje in de baai voeren, overleefden deze tsunami zelfs.

Hopelijk was voor de roeiers op de houtsnijdruk van Hokusai het lot ook gunstig gezind.

 

Advertenties

2 Responses to “Een kunstwerk in 140 tekens: De Grote Golf van Kanagawa – Katsushika Hokusai (± 1830)”


  1. 1 Daisy
    maart 26, 2011 om 10:17 am

    Het ‘schilderij’ heb ik wel gevonden op Google…maar een beetje laat;-) Als ik zo kijk lijkt het of er roeier buigen, alsof ze het ondergaan en er zich aan over geven. Natuurgeweld tegen de mens, Japanners zijn zich daar hun hele leven van bewust….
    Dank je voor de rest van de informatie…weer erg knap!
    Groet van d!

  2. maart 26, 2011 om 1:02 pm

    @daisy: Mooie observatie. Zo had ik er nog niet naar gekeken!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Archief

Tweets


%d bloggers liken dit: