Ergens tussen de windmolens van Don Quichote had ik Nederland een paar dagen eerder Europees kampioen voetbal zien worden. Ondanks het lege cafe met enkele ongeïnteresseerde Spanjaarden was ik tamelijk euforisch. Staand voor het muurvullende schilderij werd ik die regenachtige dag in juni weer met beide benen op de grond gezet. Zeg maar gerust gesmeten. De emotie die Pablo Picasso ruim vijftig jaar daarvoor op het doek had aangebracht, kwam door elke porie van mijn lichaam levensgroot naar binnen. In mijn herinnering was het erg donker in dat zaaltje bij het Prado in Madrid en werd het steeds donkerder. Mijn blik ging steeds naar het paard. De hoorbare schreeuw van pijn trok een koude rilling over mijn rug. Langzaam kon ik het daarna loslaten om kriskras over het schilderij nog meer dood en verderf te ontdekken. De gevallen soldaat met zijn gebroken zwaard, de moeder met haar dode kind omringd door een stier met een vlammende staart, de huilende duif, de zwevende vrouw met het kaarslicht, de knielende vrouw, de wanhopige figuur omgeven door vlammen. De beelden en hun mogelijke betekenissen buitelden over elkaar heen. Ik heb later de betekenis van deze beelden geprobeerd te achterhalen. Daar heb ik vaak prachtige verhalen over gelezen. Dit zei Picasso er ooit zelf over:
“Deze stier is een stier en het paard een paard. Als je een betekenis geeft aan de zaken in mijn schilderijen dan mag dat erg waar zijn. Maar het was niet mijn idee die betekenis er aan te geven. Jouw betekenissen en conclusies heb ik ook gevoeld, maar dan instinctief en onbewust. Ik schilder om het schilderen. Elk figuur en object is dat wat ik schilder.”
De naam van het schilderij, Guernica, verwijst naar het gelijknamige Baskische dorp. Op 26 april 1937 werd dit dorp door Duitse en Italiaanse vliegtuigen gebombardeerd. Naderhand werd het beschouwd als vingeroefening voor de bombardementen van de Duitsers aan het begin van de Tweede Wereldoorlog op steden als Rotterdam en Coventry. Over het exacte aantal dodelijke slachtoffers in Guernica wordt tot op de dag van vandaag door historici getwist. Guernica werd grotendeels vernield.
PS. Ik heb lang getwijfeld over mijn keuze van deze week. Ook het schilderij ‘Les Demoisselles d’Avignon’ vind ik erg mooi. Omdat ik per schilder in principe slechts 1 schilderij wil bekijken is het tot mijn spijt afgevallen. Al kan ik natuurlijk altijd van gedachten veranderen.
Beatiful painting sad that he already died